Dołącz do czytelników
Brak wyników

Artykuł sponsorowany

1 października 2018

Jak motywować oddając odpowiedzialność w ręce ucznia?

0 13

Są takie problemy, z którymi styka się większość nauczycieli języków obcych pracujących z osobami dorosłymi. Są to zazwyczaj: brak czasu, brak motywacji, bariera w mówieniu, strach przed oceną, przed „utratą twarzy” czy w końcu podejście „płacę i wymagam”, za którym kryje się założenie, że nauczyciel „włoży nam wiedzę do głowy”. 

Uważam, że problemów tych nie rozwiążą kolejne aplikacje, gadżety, tablice i inne atrakcje, lecz zmiana sposobu myślenia o nauce przez obie strony, słuchacza i lektora, poprzez świadome wprowadzenie do procesu nauki niewielkich, choć niejako systemowych, zmian, które mogą dać wielkie rezultaty.

Wydaje się, że brak motywacji, czasu i zaangażowania to błędne koło, które wynika z braku włączenia słuchacza w proces nauki, często na skutek mniej lub bardziej świadomych działań lektora.

Jak motywować przez zaangażowanie?

Jak angażować słuchaczy w proces nauki podpowiada teoria i model samoregulacji profesora Barry’ego Zimmermana, który zakłada, że kiedy uczniowie angażują się w naukę, biorą za nią większą odpowiedzialność, a w rezultacie osiągają lepsze efekty. Model składa się z serii cykli informacji zwrotnej i samorefleksji złożonych z trzech faz: planowania, praktyki i oceny. Na każdym etapie cyklu jest miejsce na refleksję nad problemem, zastosowanymi metodami nauki i realizacji zadania, ocenę ich skuteczności oraz wdrożenie zmian, które mają usprawnić naukę w kolejnym cyklu. Dzięki takiemu podejściu uczeń sam planuje w jaki sposób będzie uczył się danego zagadnienia, następnie wdraża własny plan, by na koniec ocenić trafność wybranych sposobów, rezultaty i wprowadzić niezbędne poprawki. Takie oddanie odpowiedzialności w ręce uczniów, pozwala zwiększyć ich zaangażowanie w naukę oraz daje poczucie sprawczości i kontroli nad procesem. 

Podobny efekt osiągniemy stosując zasady odwróconej klasy (flipped classroom), w której faza instrukcji/teorii zostaje przeniesiona „do domu”, gdzie uczniowie zapoznają się materiałami dostarczonymi (w różnych formach) przez nauczyciela, by następnie móc skupić się na praktyce i wyjaśnianiu problematycznych kwestii w klasie.

Jak motywować przez doświadczenie?

Oczywiście w klasie językowej ogromny nacisk kładzie się na praktykę, każdy bowiem wie, że żeby komunikować się w obcym języku niezbędna jest praktyka. Ale sama praktyka nie wystarczy. Uczenie się jest bowiem, jak stwierdził David Kolbe, autor słynnego modelu uczenia się przez doświadczenie (Experiential Learning Model), procesem, w którym uczący się przekształcają swoje doświadczenie w wiedzę, a tę w zmiany w zachowaniu. Cykl składa się z czterech etapów: doświadczenia (input, próba), refleksja (obserwacja), konceptualizacja (wyciąganie wniosków), eksperymentowanie (praktyka). Kluczowe jest to by w procesie przejść przez wszystkie te elementy i jest to szczególnie istotne również w klasie językowej, gdzie często pomijany jest etap refleksji (choćby nad tym do czego daną konstrukcję gramatyczną można zastosować w praktyce), która również jest niezbędna do przyswojenia wiedzy i zamienienia jej w umiejętność.

Jak motywować przez ocenę?

Czy można motywować przez ocenę, która jest często przyczyną lęku, blokady językowej, wstydu? Ocenianie kształtujące, o którym chcę tu wspomnieć to kolejny element niejako systemowy, który pozwala wiele zmienić poprzez wprowadzenie niewielkich modyfikacji do sposobu pracy i oddanie części odpowiedzialności w ręce uczniów. Elementy oceny kształtującej, takie jak ustalanie celów nauki przez uczniów dla siebie samych (przy wsparciu nauczyciela), konstruktywna informacja zwrotna, ocena koleżeńska i samoocena, a także pozytywna atmosfera, wzajemna ciekawość i szacunek z pewnością wpłyną na motywację do nauki i zniwelowanie popularnych lęków. Niech informacja zwrotna bazuje na mocnych stronach i pozwala uczyć się na błędach poprzez wskazanie konkretów i sposobów pracy z nimi. (Więcej na ten temat w artykule: Jak motywować przez ocenę w nauce języków obcych, czyli 5 elementów skutecznego uczenia się.)

Podsumowując, praca nauczyciela języka obcego coraz bardziej przypomina pracę trenera, coacha, mentora. Coraz częściej uczymy nie samego języka, a umiejętności takich jak myślenie krytyczne, kreatywność, komunikacja, współpraca.

Motywowanie do nauki języków obcych, to tylko jeden z tematów poruszony na EPALE – Elektronicznej Platformie na rzecz uczenia się dorosłych w Europie. Znajdziecie tam również informacje między innymi jak pokonać barierę językową, inspirujące porady jak wykorzystać media społecznościowe, debatę oksfordzką, pejzaż językowy czy storytelling w edukacji językowej dorosłych.

***

EPALE to otwarta społeczność internetowa, źródło aktualnych informacji, inspiracji i sprawdzonych metod szkoleniowych oraz przestrzeń do wymiany doświadczeń w gronie praktyków. Warto zarejestrować się na Platformie by móc komentować treści czy dodawać własne materiały i artykuły oraz barć udział w bezpłatnych wydarzeniach organizowanych przez Krajowe Biuro EPALE.

Małgorzata Mazurek – nauczycielka akademicka i tłumaczka. Obecnie wykładowczyni w Akademii Sztuki Wojennej, specjalizująca się w nauczaniu dorosłych i przygotowaniu kandydatów do specjalistycznych egzaminów językowych. Autorka skryptu i podręcznika dla słuchaczy specjalistycznych kursów językowych w dziedzinie wojskowości. Prowadzi blog www.stanagexpert.com. Ambasadorka EPALE.

 

Źródła:

Przypisy