Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uniqueskills

20 sierpnia 2021

NR 24 (Sierpień 2021)

Practice makes perfect, czyli jak eliminować błędy

18

Przy nauce angielskiego, a w szczególności do egzaminów, uczniowie mogą popełniać różne błędy. Jest to naturalny proces i bez popełniania błędów nie możemy mówić o uczeniu się. Jakie błędy mogą popełniać? Jak wyeliminować błędy w zadaniach? Co zrobić? Co pomoże uczniom w dobrym podejściu do dawania sobie rady z popełnianiem błędów?

Dlaczego błędy się pojawiają?

Mimo tego, że chcemy przekazać uczniom wszystkie najważniejsze zasady dotyczące języka angielskiego, to nawet jeśli teorię znają bardzo dobrze, to potrzebują także praktyki. Mogą wykonywać dużo ćwiczeń lub też ćwiczyć na różne sposoby samemu. W tym wszystkim ważny jest jeszcze plan. Tak samo istotne jest to, żeby dać uczniom przestrzeń na popełnianie błędów.

POLECAMY

Rodzajów błędów może być bardzo dużo. Mogą być takie związane z wymową, gramatyką, zastosowaniem słów lub fraz i nie tylko. Jednym z rodzajów są błędy przy tłumaczeniach. Możemy tutaj mówić o błędach do typu zadań, takich jak tłumaczenia na maturze, błędy w pisaniu tego, co chce się powiedzieć, błędy podczas czytania oraz tłumaczenia tekstów, i nie tylko.

Kalki

Bardzo popularne w języku jest popełnienie tak zwanych kalek językowych. To bezpośrednie przetłumaczenie całego wyrazu lub zwrotu na język polski z języka angielskiego. Oczywiście możemy mówić także o kalkach językowych w innych językach, ale tutaj skupimy się na języku angielskim i kilku przykładach.

Made my day. To przykład kalki językowej, którą tłumaczy się jako „Zrobić komuś dzień”. Jest to zapożyczenie z języka angielskiego, które stało się popularne dzięki internetowi. W języku polskim jednak nie brzmi to za dobrze i należy unikać takich tłumaczeń w sytuacjach formalnych. Jakie są przykłady innych kalek językowych, których używają uczniowie, czasem nawet nieświadomie?

Kalki językowe występują w różnych sytuacjach. W sprawach biznesowych bardzo często używa się określenia minutes, które oznacza sporządzanie notatek lub sprawozdania ze spotkania biznesowego. Jedna z moich kursantek opowiadała mi o minutach lub minutkach z jednego ze spotkań biznesowych. Nie chodziło oczywiście o minuty w znaczeniu czasu, tylko właśnie o notatki.

Z sensem czy bez?

Musimy pamiętać o tym, że bezpośrednie tłumaczenia, kalki językowe i anglicyzmy, czyli różne zapożyczenia językowe, mogą mieć sens. Istnieją pewne neologizmy, które są związane ze słownictwem branżowym. Może być to coś związanego z jedzeniem, na przykład fast-food lub cheese burger. A także z kwestiami związanymi ze zdrowiem, na przykład peeling czy jogging, jak również ze słownictwem związanym z życiem, na przykład weekend lub marker. A to tylko kilka przykładów.

Zabawne tłumaczenia

Jak często spotkaliśmy się z frazą, która kiedyś była dosyć popularna typu don’t make a village lub don’t do the village? To kilka innych: 

  • Czuć do kogoś miętę – To feel mint for someone (To fancy someone to take a fancy); 
  • Być nie w sosie – To be not in the sauce (Not in the mood); 
  • Nie zawracaj mi głowy – Don’t turn my head (Don’t bother me). 

To przykłady zabawnych form z języka polskiego na angielski, które pojawiają się w tłumaczeniach.

Inspiracja

Takie tłumaczenia można potraktować dosyć zabawnie, ale mogą zdarzyć się każdemu. W tym ćwiczeniu możemy zaproponować uczniom, żeby postarali się zerknąć na nieudolne tłumaczenia na język angielski i pomyśleć, jaki był oryginalny zamysł autora. Następnie możemy przedyskutować, w jaki sposób dane frazy angielskie powinny być poprawione, żeby zachowały dobry sens i były poprawne. Przykład Shadows to ashes byłby przetłumaczony jako Cienie do powiek i to był zamysł autora. Cienie do powiek w języku angielskim to jednak eyeshadows.
Możemy skorzystać z kilku przykładów z poniższej listy:

  • Pierwsze koty za płoty – First cats behind the fen­ces (The first pancake is always spoiled)
  • Coś jest nie tak – Something is no yes (Something’s not right)
  • Pokój z tobą – Room with you (Peace be with you) 
  • Zwierzę Ci się – I will animal to you (To confide in someone) 
  • Bez dwóch zdań – Without two sentences (Hands down no two ways about it)

Błędy w kontekście

Często wpływ na to, jakie błędy pojawiają się przy tłumaczeniu ma fakt, że nie jest ważne tylko i wyłącznie tłumaczenie danych słów lub wyrazów, ale także zadbanie o strukturę, składnię i kontekst danych wyrazów lub zdań.

Na przykład korzystanie z internetowych translatorów może skończyć się nieco zabawnie. Jeszcze kilka lat temu jeden z popularniejszych nie był tak dopracowany, jak teraz i mogły pojawić się podczas korzystania z niego różne zabawne błędy. Polegały one na tym, że zdania były tłumaczone dosłownie – fraza „Dania z kurczaka” mogła być przetłumaczona jako Denmark from chicken.

Fałszywi przyjaciele w tłumaczeniach

Powinniśmy zwrócić uczniom uwagę także na fałszywych przyjaciół, czyli false friends. Są to takie frazy, które występują w różnych językach pod względem formy, ale mają inne znaczenie. Może zdarzyć się tak, że wprowadzają w błąd i powodują niechęć do dalszej nauki angielskiego. Słownik Cambridge podaje definicję, która przedstawia, że jest to słowo, które mylimy ze słowem w innym języku o różnym znaczeniu, ponieważ te dwa słowa wyglądają lub brzmią podobnie.

Oto kilka przykładów popularnych false friends. Jeśli wystąpią w tłumaczeniach zdań, to można je przetłumaczyć w niepoprawny sposób. Słówko actual oznacza faktyczny lub rzeczywisty, a nie aktualny. Aktualny po angielsku current. Następne popularne zdradzieckie słowo to eventually. Tłumaczone jako w końcu lub ostatecznie. Tłumaczenie, które bywa mylone to tłumaczenie na słowo ewentualnie. Poprawna forma po angielsku to alternatively. Trzeci przykład to słówko angielskie fabric oznaczające tkaninę. Jest mylone ze słowem fabryka. Po angielsku fabryka to factory. Takich przykładów można tutaj bardzo wiele podawać. Do zdradzieckich słów zaliczamy także wyrażenie pension, lecture lub też ordinary. 

Inspiracja

Zadaniem uczniów jest stworzyć własną listę false friends, a następnie pomyśleć, jak mogą w dobry dla nich sposób zapamiętać poprawne formy. Jakich skojarzeń i mnemotechnik mogą użyć? W jaki sposób mogą powtarzać to, czego się nauczyli?

Jak pomóc uczniom w odróżnieniu false friends w tłumaczeniach?

Przede wszystkim powinniśmy opowiedzieć uczniom o istnieniu takiego fenomenu, jak fałszywi przyjaciele i pokazać różne przykłady zastosowania tych wyrazów. Uczniowie powinni wiedzieć, że są słowa nieco trudniejsze do nauki, ale to nie powinno powodować tego, że należy się poddać.

Inne przykłady błędów

Błędy w tłumaczeniu na język angielski mogą wynikać także z niewłaściwego stosowania separatorów lub też pomijania zaimków osobowych. Inne błędy mogą też polegać na myleniu słów podobnie brzmiących do siebie i na unikaniu trybu rozkazującego. Wszystkie rodzaje błędów łączy fakt, że uczniowie mogą czuć się niepewnie podczas tłumaczeń.

Jak sobie poradzić z tłumaczeniami na maturze?

Przede wszystkim uczniowie powinni znać zasady gramatyki, ponieważ rozszerzona część egzaminu i zadania sprawdzają znajomość różnych zasad. Z pewnością rzeczy, które należy powtórzyć z uczniami to czasy gramatyczne, zdania warunkowe, mowa zależna, strona b...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy