Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki , Otwarty dostęp

4 października 2019

NR 13 (Październik 2019)

BON TON, czyli francuskie wyrażenia w języku angielskim, które warto znać

0 36

1066 rok to bardzo ważna data w historii Anglii. Wtedy to, 14 października, rozegrała się jedna z decydujących bitew w dziejach świata – bitwa pod Hastings. W jej wyniku najeźdźcy z kontynentu europejskiego opanowali cały kraj i uczynili z języka francuskiego język administracji, dworu królewskiego i szlachty w Anglii. Wraz z nową kulturą, sztuką i organizacją państwa zaczęto używać francuskich słów, które nie istniały w tamtym czasie w staroangielskim. Na dworach posługiwano się francuskim w mowie, a łaciną w piśmie, podczas gdy język anglosaski, który pochodził ze staroniemieckiego, pozostał w użyciu głównie na wsi. 

Efekty posługiwania się językiem francuskim przez angielską arystokrację nadal widać w słownictwie związanym np. z jedzeniem. Mięso, jadane głównie przez bogatych, nazywano po francusku. Natomiast zwierzęta hodowane przez klasę robotniczą zachowały swoje nazwy germańskie:

  • cow (krowa) 
  • beef (wołowina, fr. boeuf)
  • pig/swine (świnia)
  • pork (wieprzowina, fr. porc)
  • deer (jeleń)     
  • venison (dziczyzna, fr. venaison)
  • sheep (owca) 
  • mutton (baranina, fr. mouton)

Za panowania Normanów dziesiątki tysięcy francuskich zwrotów i terminów zostały wchłonięte do języka angielskiego, które w dużej mierze przetrwały w nim do dziś. Dopiero pod koniec XIV w. język angielski wrócił oficjalnie do łask na królewskim dworze, kiedy to stał się na nowo oficjalnym językiem monarchy i administracji państwowej, lecz już w wersji wzbogaconej o bogaty zasób słów przywiezionych na Wyspy przez najeźdźców z Europy oraz o… nową melodykę. To właśnie w dużej mierze język francuski stał się odpowiedzialny za specyficzną wymowę niektórych angielskich słów oraz swoiste zmiękczenie języka, dzięki czemu współczesny język angielski jest tak melodyjny.
Według niektórych ekspertów 25% standardowego słownictwa w języku angielskim ma germańskie pochodzenie, jednak największy wpływ na angielszczyznę miał zdecydowanie język francuski – szacuje się, że przynajmniej 30% słów pochodzi z tego języka. Francuski literat i literaturoznawca Alain Borer zażartował kiedyś: „Anglosasi nie chcą przyjąć do wiadomości, że w 63% mówią po francusku, a język angielski to w gruncie rzeczy źle wymawiana francuszczyzna”. 

Nie zapominajmy, że…

Zapoznając uczniów na lekcji języka angielskiego ze słowami i zwrotami pochodzenia francuskiego, musimy jednak pamiętać o kilku istotnych faktach:

  1. Wprowadzając w naturalny sposób słowa i wyrażenia pochodzenia francuskiego, należy zadbać o ich brytyjską wymowę. Gdy bowiem zachowamy wymowę pierwotną, możemy spotkać się z niezrozumieniem u naszego brytyjskiego odbiorcy. Francuska wymowa francuskich słów w języku angielskim jest traktowana jako błąd i należy mieć to podczas nauki na względzie, np.: 
    ballet, por: FR = [balε] a BrE = [bæleı]
  2. Kolejną ciekawostką jest również pisownia niektórych zapożyczonych słów, które język angielski przerobił na swoją modłę. Swoistym kuriozum jest przykład rzeczownika ‘rendez-vous’ (spotkanie), które w angielskiej pisowni straciło myślnik, a co więcej – zaczęło funkcjonować również w charakterze czasownika (spotykać się):
    Yesterday at 9 pm I rendezvoused with Alice at the cinema. 
  3. I oczywiście kontekst – to samo słowo francuskie w różnej sytuacji znaczyć będzie coś innego, np.:

Pardon? = (prośba o powtórzenie)
Pardon me my behavior last night. (prośba o wybaczenie)
I beg you pardon, I thought you were talking to me. (przeprosiny)
I beg you pardon, young boy! (= Wypraszam sobie!)

Poniżej przedstawiam tekst z użyciem zapożyczeń „żywcem wziętych” z języka francuskiego i ich praktyczne zastosowanie. Sporo z pozostałych w nim słów również ma korzenie w języku francuskim, ale są one dla nas tak naturalne, że niemal niemożliwe jest ich wychwycenie. Kto jest w stanie znaleźć kilka takich przykładów?

We met at a restaurant. He chose something a la carte and I took a table d’hôte. Something sauté, actually I can’t recall it now. After the waiter had said ‘Bon appetit’ he started to talk. At the beginning everything in his life was shaping up well for his avant-garde aspirations. As the best music student, he got a carte blanche to fly high and fulfill his dreams. Thanks to his parents he could live a prosperous life everywhere in the world. When he turned 25, they wished him ‘Bon voyage’ and he left for Europe. And then… Voila! He met HER first during the Grand Prix Final in Monte Carlo. He came there with his band to give a show. While t...

Artykuł jest dostępny w całości dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy