Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

28 października 2021

NR 25 (Październik 2021)

Brain dump

Zastanówmy się przez chwilę nad tym, co może się dziać w głowie naszych uczniów. O czym myślą? Czy jesteśmy w stanie to wszystko przewidzieć? Oczywiście, że nie. Możemy jednak być pewni, że w szkole nasi uczniowie nie są zawsze myślami tu i teraz. Co możemy zrobić, żeby pomóc im „odgruzować” swoją głowę i skupić się na tym, co jest istotne tu i teraz? A co z nami? Iloma myślami zajmujemy się codziennie? Pewnie nawet nie zdajemy sobie ze wszystkich sprawy. Ale jest coś, co może nas wesprzeć. Z pomocą przyjdzie zrobienie spisu wszystkiego, co zalega w głowie. To narzędzie to brain dump – czyli mentalne zapiski lub inwentarz.

Brain dump dla nas i uczniów

Dużo myśli w głowie, trudności w skupieniu się na tym, co jest najważniejsze, powracanie myślami do różnych rzeczy ciągle i ciągle. Czy brzmi to znajomo? Zapewne czasami tak. Taki natłok myśli w głowie powoduje, że trudno nam się skupić na tym, co jest najważniejsze i wyłowić z tego całego gąszczu różnych rzeczy i zadań cele oraz priorytety. Takie samo wyzwanie mogą mieć nasi uczniowie. Brain dump jest sposobem na to, jak radzić sobie ze zbyt dużą ilością myśli w głowie. Możemy zastosować to rozwiązanie u siebie lub przekazać go swoim uczniom. Jak? Oto kilka sposobów.

POLECAMY

Analiza

Gdy przeanalizujemy sobie swój dzień, to dojdziemy do wniosku, że zajmujemy się wieloma różnymi rzeczami. Jesteśmy nauczycielami i pedagogami, mamy swoje rodziny, przyjaciół, znajomych, bierzemy udział w różnych przedsięwzięciach. Ze wszystkimi rolami wiąże się duża ilość myśli, które krążą w naszej głowie. Taki natłok powoduje, że nasze działania nie są tak efektywne i skoordynowane, jak mogłyby być. Można sobie z tym radzić na wiele różnych sposobów. Pomocne jest ustalanie priorytetów, wprowadzenie terminarzy lub kalendarzy, przegląd różnych badań.

Co jednak możemy zrobić, jeśli w naszej głowie, podczas przygotowywania się do zajęć w szkole, ciągle krąży dużo różnych myśli, które uniemożliwiają skupienie się na tym, co istotne? Zrzućmy z głowy wtedy wszystko to, co nam przeszkadza.

Jak to zrobić? Przykład procesu 

Przygotujmy kartkę papieru i długopis. Ustalmy sobie na przykład 10 minut na wypisanie z głowy wszystkich rzeczy, myśli i zadań, które w niej zostały. To nie musi być żadna lista, nie musi być zapisane w żadnej kolejności ani w ładny sposób. Mogą być to słowa klucze, same wyrazy, hasła, wszystko to, co spowoduje, że pozbędziemy się w głowie zalegających myśli. Nie ma myśli złych lub dobrych. Wszystko jest istotne. Wszystko, co jest w naszej głowie, należy spisać. Niezależnie od tego, jaka to będzie kategoria, przenosimy wszystko na papier. 

Możemy też notować słowa klucze, np.: zakupy, szalik, książka, dentysta itp.

Taka lista może być zupełnie nieuporządkowana na tym etapie. Najważniejsze jest to, żeby wyczyścić swoją głowę z wszystkiego, co tam zalega. Wszystkich rzeczy i zadań, które się tam zalęgły.
Potem możemy zrobić kategorie danych rzeczy. Do każdej kategorii możemy dopisać różne zadania w zależności od tego, co pojawiło się w naszej liście. Możemy je wymyślić sami w zależności od tego, co znajduje się na kartce papieru. 
 

Kilka przykładowych myśli

  • przygotować materiały do szkoły
  • zrobić przegląd auta
  • kupić cytryny
  • przejrzeć ofertę sklepu X
  • posprzątać w szafce
  • zadzwonić do Asi
  • zamówić dostawy
  • zrobić badania


Kategorie rzeczy do wpisania mo­żemy rozplanować w formie tabeli i ją uzupełnić. Uzyskamy wte­dy większą przejrzystość i będzie nam łatwiej sprawdzić, które zadania należy wykonać. To przykład takiej tabeli.
 


Inna wersja

Możemy także skorzystać z kalendarza i codziennie zapisywać różne kwestie oraz myśli, które są w naszej głowie. Pozwoli to codziennie na pozbycie się różnych spraw z głowy i na zarządzanie swoimi zada-
niami.

Żeby uniknąć kartkowania kalendarza dobrze jest korzystać z jednej kartki formatu A4 z podziałem na dni danego miesiąca i tam zapisywać wszystkie najważniejsze rzeczy. Potem na taką kartkę możemy spojrzeć z lotu ptaka i od razu widzieć, jakie myśli lub zadania towarzyszyły nam danego dnia.

Co jest ważne w tym podejściu?

Przestrzeganie kilku zasad.

  • Zapisywanie na papierze

Twierdzi się, że jest to lepsze rozwiązanie, ponieważ mamy większą kontrolę nad tym, co zapiszemy i możemy też bardziej zastanowić się nad tym, jeśli używamy pisma odręcznego.
Zawsze jest możliwość wprowadzenia zapisków online w jakimś programie i na przykład screenu zapisków, ale nie dla każdego takie rozwiązanie jest sensowne, ponieważ wtedy skupiamy się bardziej na technologii, niż na samym celu, jakim jest wypisanie ze swojej głowy wszystkich najważniejszych zadań.

  • Regularność

Jeśli będziemy prowadzić nasze zapiski od czasu do czasu, to nie pomoże nam to za bardzo. Jak we wszystkim i tutaj potrzebna jest systematyczność. Gdy w naszej głowie krąży zbyt dużo myśli, to zapisanie ich tylko raz na miesiąc może być niewystarczającym rozwiązaniem. Na początku dobrze jest tworzyć takie oczyszczenie głowy z różnych myśli raz w tygodniu. Najlepiej o tej samej porze. Budujemy sobie wtedy pewnego rodzaju schemat lub rutynę, która pozwala nam też lepiej zarządzać sobą w czasie. Gdy nasza głowa jest oczyszczana z różnych myśli systematycznie, to mniej myśli w niej krąży i możemy bardziej skupić się na bieżących zadaniach, a nie wracać myślami do tego, co nie może się z naszej głowy uwolnić.

  • Działanie na czas

Żeby było nam łatwiej skupić się i wynotować z głowy wszystkie najważniejsze myśli, działajmy na czas. 5 minut może być za mało, ale już 10 czy 15 może powodować to, że wszystko w naszej głowie się oczyści. Działa tutaj też fakt, że na początku zapisujemy z naszej głowy wszystkie wydarzenia bieżące i myśli dotyczące bieżących tematów. Im więcej czasu upływa, tym bardziej staramy się skupić na rzeczach, które zalegają głębiej, i o których na co dzień nie myślimy. Możemy wtedy napisać te myśli w głowie, które nie mają możliwości wyjść na światło dzienne podczas różnych codziennych zadań. 

  • Dalsza organizacja zadań

To podejście nie zadziała tak, jak powinno, jeśli nie będzie połączone z organizacją różnych myś­­­­­­­li i zadań. Przykładowo, jeśli cały czas mamy w głowie, żeby wykupić ubezpieczenie samochodu i przygotować materiały dla danej klasy na lekcje, to zapiszmy po prostu te zadania do kalendarza lub ustawmy sobie przypomnienie, aby pamiętać, żeby to zrobić. Jeśli robimy takie oczyszczanie głowy w niedzielę o 21:00, to pewnie trudno będzie umówić się na ubezpieczenie samochodu lub na przegląd, ale jeśli napiszemy sobie w kalendarzu na wtorek o 15:00 „zadzwonię do mechanika”, to będzie to zadanie z większym prawdopodobieństwem do wykonania. Potem to zadanie znika z naszego planu działań, a jednocześnie z naszej głowy. Tak samo możemy zadziałać z każdym innym zadaniem. Możemy wpisywać sobie różnego rodzaju tematy do kalendarza online, kalendarza papierowego lub jako przypomnienia w telefonie. Testowałam różnego rodzaju rozwiązania, takie jak papierowe terminarze, kalendarze w telefonie, terminarze w komputerze. Jeśli jesteś osobą, która ma swój telefon zawsze przy sobie to myślę, że najlepiej sprawdzi się zapisywanie różnych zadań i działań w kalendarzu, na przykład Google. Co więcej, takie zadania zawsze łatwo można edytować i zmieniać w kalendarzu. Nie trzeba mieć internetu, żeby z takiego kalendarza korzystać i zapisywać zadania. Nie ma się poczucia, że jeśli zostawi się terminarz papierowy, to straci się listę zadań na dany dzień. Oczywiście zarówno wybór organizacji zadań, jak i sposób ich realizacji zależy indywidualnie od każdej osoby. 

Nieco innym wariantem może być zapisywanie różnych zadań, a po­­tem praca z nimi przy pomocy aplikacji typu lista zadań w telefonie. Wpisujemy do takiej aplikacji zadania podzielone na grupy lub kategorie. Możemy dodać do danego zadania czas wykonania lub jego priorytet. Możliwe jest też zaplanowanie cykliczności danych działań i wtedy określone zadanie będzie powtarzalne co jakiś czas. Może to być pomocne na przykład przy różnych działaniach comiesięcznych. Korzystając z różnych aplikacji, możemy do różnych zadań dodać także kolory, czasem także zdjęcia. Możemy tworzyć całe różne listy i grupy naszych zadań. Jeśli skorzystamy ze sklepu typu AppStore lub Google Store, to naszym oczom ukaże się dużo aplikacji. Możemy zacząć od tych bezpłatnych i sprawdzić, na ile dana aplikacja nam się spodoba. Będzie to połączenie działania z narzędziami i listami różnych działań. Możemy zacząć od przetestowania takich jak na przykład lista zadań lub Todolist. 

Dla uczniów

A jak to podejście mogą wykorzystać uczniowie? Po pierwsze mogą zapisać wszystko to, co jest dla nich istotne. Możemy zaproponować uczniom działanie na szablonie lub w tabeli rzeczy do wpisania z danej kategorii, takich jak na przykład znajomi, zobowiązania, pytania, wyzwania i tak dalej. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby pomyśleć o brain dump także w kontekście języka angielskiego tak, żeby uczniowie wynotowali, w dobrany do nich sposób, wszystkie myśli, wyzwania, pytania w odniesieniu do danego czasu gramatycznego lub zagadnienia. To przykład takiej tabeli.
 


W pierwszej tabeli widzimy kategorie związane z językiem angielskim. Uczniowie mogą do każdej z kategorii wpisywać swoje myśli i odczucia. Wszystko to, co zalega im w głowie w odniesieniu do da­nego tematu. To tylko podstawowa tabela, uczniowie mogą zapisywać lub wymieniać inne tematy i nagłówki. Jeśli potraktujemy taką tabelę jako ćwiczenie, w którym uczniowie będą zapisywali swo­je odpowiedzi drukowanymi li­­terami i wszyscy jednym kolorem długopisów, to po przejrzeniu wyników otrzymamy całość za­­gadnień, nad którymi możemy się pochylić, aby zoptymalizować naukę angielskiego. Pod warunkiem, że uczniowie podzielą się z nami wynikami rzeczy wpisanymi w tabeli. Być może dla nas pewne elementy są lub będą bardziej oczywiste niż dla uczniów, dlatego warto skorzystać z ich perspektywy. 
Co może być wpisane do kategorii słownictwo? Mogą to być hasła takie jak: słowa trudne do wymówienia, przykłady trudno zapisywanych słów, słowa trudne do wymówienia, np. vegetable, comfortable, variety itp. 

Druga tabela przedstawia osobisty brain dump uczniów. Wpisałam tutaj kilka przykładowych kategorii, ale zdaję sobie sprawę z tego, że uczniowie powinni uzupełnić kategorie sami. N...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy