Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

29 listopada 2021

NR 26 (Grudzień 2021)

Gramatyczne wyzwania z podziałem na role i zadania
6 sposobów na przyjazne nauczanie gramatyki

0 227

Podziwiając sztukę abstrakcyjną, taką jak np. u Jacksona Pollocka, który wylewał farby w różnych kolorach na płótno i czekał, jak się „sprawy rozwiną”, i patrząc na obrazy, które często nie przedstawiają niczego konkretnego, mamy czasami wrażenie, że te dzieła są totalnie niepojęte przez nasz umysł i nigdy nie będą. Tym samym nie pojmujemy do końca geniuszu artysty – autora. Ale w tym szaleństwie jest metoda. Picasso powiedział kiedyś: „Nie ma sztuki abstrakcyjnej, ponieważ zawsze musisz zacząć od czegoś, co jest ci znane. Dopiero potem pozbywasz się wszelkich śladów rzeczywistości”. A więc to była ta jego metoda na stworzenie kubizmu!

POLECAMY

Z gramatyką jest podobnie. Najpierw wydaje się nam kompletnie abstrakcyjna. Nasz mózg jednak z czasem rozpoznaje pewne wzorce i uniwersalia. Im więcej zdań usłyszymy i przeczytamy w danym języku, tym lepiej mózg rozpoznaje te wzorce, a reguły gramatyczne krystalizują się w naszym umyśle, czasami nawet zanim jeszcze poznamy teorię. Tak dzieje się też w przypadku języka ojczystego. Kluczem do sukcesu jest ekspozycja językowa, czyli „wystawianie się” na tak dużą ilość języka mówionego, jak to tylko możliwe: przebywanie z ludźmi mówiącymi w tym języku, słuchanie podcastów, oglądanie bajek przez dzieci, seriali bez napisów przez dorosłych, czytanie baśni, gazet i książek.

Jednak nie ulega wątpliwości, że każdy z nas – nawet najbardziej „otoczony językami” – przyswaja te wzorce, reguły i uniwersalia gramatyczne w innym tempie, ale wszyscy w podobnym stylu i kolejności. Dokładnie tak jest też w każdej grupie, którą uczymy – wszyscy są inni i każdy ma inne tempo przyswajania języka, a zwłaszcza gramatyki. Klasy są kompletnie heterogeniczne, a przyczyną tego może być oglądanie bajek w języku obcym w dzieciństwie, lub nie, dwujęzyczni rodzice bądź posyłanie dzieci na dodatkowe lekcje, lub też nie. Tak czy inaczej, istnieje kilka ciekawych propozycji zadań, które można wykonywać z taką heterogeniczną klasą.

Czym są uniwersalia językowe?

Najprościej ujmując, są to cechy wspólne wszystkich języków naturalnych, np. w kontekście omawianej w tym artykule gramatyki, wszystkie języki mają swoje konstrukcje służące do tworzenia zapytań, a zadaniem uczącego się jest je zidentyfikować podczas słuchania, czytania. Innym przykładem jest to, że każdy język ma swoją budowę morfologiczną – jeśli dodam przedrostek un, to uzyskam znaczenie negatywne lub odwrotne wobec słowa, do którego dodaję ten przedrostek).

Jak uczyć gramatyki efektywnie?

Uczyć gramatyki efektywnie, to innymi słowy – uczyć jej fajnie i ciekawie. Tylko wtedy uczeń jest w stanie naprawdę zaangażować się w cały proces. Poniżej kilka przykładowych aktywności, w które możemy się wspólnie zaangażować, aby nauka była efektywna.

Memy
Zapytaj uczniów o najczęstsze błędy, jakie popełniamy w mowie lub piśmie. Zapytaj, co ich denerwuje, gdy oglądają filmy i seriale lub czytają media społecznościowe i komentarze osób posługujących się językiem angielskim – tam też często słyszymy błędy gramatyczne, takie jak: their zamiast they’re albo his zamiast he is (he’s). Zaproponuj, aby uczniowie podzielili się na grupy i przygotowali prześmiewcze memy na ten temat, ostrzegające przed popełnianiem tych błędów. Użyjcie generatora do memów, takiego jak: imgflip.com/memegenerator. Możesz pokazać przykłady, zanim zabierzecie się do pracy. 

    
Źródło: Internet [imgflip.com]

Zabawne zadanie na pisanie
Prawdą jest, że uczniowie są bardziej zaangażowani w proces uczenia się, jeśli są podekscytowani samą treścią. Ale co w takim razie z gramatyką? Treści gramatyczne też mogą być fajne i ekscytujące – nie muszą to być płaskie nieemocjonujące przykłady zdań służące wyjaśnieniu jakiegoś czasu. Jeśli uczniowie będą uczestniczyć w nauce w sposób, który pozostawia miejsce na kreatywność, dokonywanie samodzielnego wyboru lub po prostu śmiech, będzie dobrze!
Jeśli ćwiczysz z uczniami interpunkcję, tryby warunkowe lub czasy przeszłe, możesz wykorzystać następujący patent: poproś uczniów o napisanie listu na jeden z następujących tematów: 

  1. Obywatel zrzęda piszący do prezydenta miasta, narzekający na zupełnie trywialny problem.
  2. Nastolatek piszący do swojego idola, wyznający swoją nim fascynację (uczniowie wybierają gwiazdę).
  3. Kosmita odpisujący swoim przyjaciołom kosmitom po wizycie na Ziemi. 

Zaufaj – uczniom spodoba się takie zadanie.

Co mistrz Joda miał na myśli
Jeśli jeszcze nie znasz serwisu www.yodaspeak.co.uk/, to zachęcam do skorzystania z tego konwertera tekstów chociaż raz, abyś zobaczył, jak pozytywnie zaskoczysz sowich uczniów.
Wystarczy, że wkleisz tekst angielski do konwertera na stronie, poczekasz, aż mowa stanie się mową mistrza Jody i zrobisz printscreen lub przekopiujesz tekst. Poproś uczniów, aby przetłumaczyli mowę Jody na „normalną”.

Zadanie
Cel: Ćwiczyć czasy przeszłe i interpunkcję oraz ogólne struktury gramatyczne pojawiające się w tekście, jaki konwertujemy w programie.
Przebieg: Uczniowie dostają od ciebie poniższy screen:

Ich zadaniem j...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy