Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

14 lutego 2019

NR 9 (Luty 2019)

Konkurs językowy
dla wszystkich czy tylko dla wybranych?

0 154

W listopadzie zeszłego roku w wielu szkołach podstawowych i gimnazjalnych odbył się Wojewódzki Konkurs Języka Angielskiego. Konkurs, który jest rzekomo szansą dla uczniów, by dostać się do szkoły średniej bez egzaminów. Jednak prawda jest taka, że jego poziom znacznie przekracza umiejętności uczniów uzdolnionych językowo i tym samym wcale nie działa motywująco, a wręcz przeciwnie – powoduje ogromny dystres i podkopuje wiarę uczniów we własne możliwości.

 

Po zakończeniu szkolnego etapu konkursu i ogłoszeniu wyników musiałam i chciałam rozmawiać z wieloma uzdolnionymi uczniami, którzy naprawdę mocno przeżyli swoją porażkę i to, że poziom konkursu był niepotrzebnie zbyt wyśrubowany. Dzieciaki otwarcie mówiły, że „są beznadziejne” z angielskiego, a wiem przecież, że to nieprawda. Wielu nauczycieli z całej Polski dzieliło się ze mną swoimi przemyśleniami, ubolewając nad tym, że jest to konkurs tylko dla wybranych. To znaczy dla uczniów, którzy wiele lat spędzili za granicą i mieli możliwość kilkuletniego obcowania na co dzień z językiem obcym, dla dzieci z rodzin dwujęzycznych lub dla dzieci, których rodziców stać na dodatkowe zajęcia językowe kilka razy w tygodniu. Gros bardzo uzdolnionych dzieci musiało obejść się smakiem. Moje pytanie brzmi: Jaki jest sens tworzenia konkursów, które nie są adekwatne do możliwości ucznia z końcowych klas szkoły podstawowej czy gimnazjum? Nie myślę o tak zwanym przeciętnym uczniu, ale o takim, który oprócz zdolności językowych jest człowiekiem ambitnym. Po co konkursy, które demotywują i zniechęcają nie tylko do brania udziału w jakichkolwiek potyczkach językowych, ale do uczenia się języka obcego? W moim odczuciu – żaden.

Ten temat dość mocno we mnie tkwi, dlatego postanowiłam zapoznać czytelników z alternatywnymi konkursami. Być może nie umożliwią one dostanie się do szkoły średniej bez egzaminów, ale z pewnością będą dostępne dla wszystkich i nie spowodują u uczniów kryzysu wiary we własne możliwości, a wręcz przeciwnie – będą źródłem eustresu, czyli tego, co nas motywuje i zachęca do podjęcia wyzwania, a piękno, które tkwi w językach obcych, nie jest sprowadzone do sztampy i schematu.

Podstawą każdego konkursu jest przejrzysty regulamin, który wi­nien zawierać:

  • dane organizatora – jego nazwę, siedzibę, adres, numer telefonu i faks, adres e-mailowy oraz dane osób odpowiedzialnych za organizację konkursu (imię i nazwisko, numer telefonu oraz adres e-mailowy);
  • informację do kogo konkurs jest adresowany, czyli mówiąc krótko, jaką grupę wiekową zapraszamy do wzięcia w nim udziału;
  • informacje o celach, na przykład podkreślenie znaczenia języka obcego jako narzędzia komunikacji czy propagowanie idei zdrowej rywalizacji;
  • informację o przedmiocie oceny konkursowej, którym może być – na przykład – wiedza uczniów z zakresu lektur szkolnych obowiązujących w klasach I–VIII anglojęzycznych autorów oraz dodatkowo w ostatnim etapie wypowiedź ustna w języku angielskim (zgodność z tematem, płynność, wymowa, bogactwo językowe, poprawność gramatyczna). W tym punkcie chodzi o jasne przedstawienie kryteriów oceniania, co często jest przyczyną niesnasek i nieporozumień;
  • informację o obowiązkowej literaturze, czyli tak zwany zakres materiału;
  • informację o strukturze konkursu: czy konkurs będzie odbywał się tylko na szczeblu szkolnym, czy może także rejonowym lub wojewódzkim;
  • informację o przebiegu konkursu – szczegółowy opis jego poszczególnych etapów z przebiegiem prac komisji konkursowej, czasem przeznaczonym na rozwiązanie testu, jeśli konkurs przyjmie formę testową, sposób wyłonienia uczniów, którzy przejdą do kolejnego etapu i tym podobne;
  • terminarz konkursu, a w nim termin zgłoszenia chętnych osób do konkursu, daty jego poszczególnych etapów, daty odesłania do organizatora protokołów z przebiegu eliminacji, informację o dacie zakwalifikowania uczniów do kolejnego etapu, terminie podsumowania konkursu i ogłoszenia wyników;
  • informację o sposobie zgłaszania szkół do konkursu: e-mail, faks lub adres szkoły, czyli narzędzia, za pomocą których można dokonać zgłoszenia;
  • miejsce konkursu z podziałem na ewentualne etapy – jeśli organizujemy konkurs wspólnie z inną szkołą i jest on kilkustopniowy, możemy etap rejonowy zorganizować w naszej szkole, a wojewódzki w szkole naszego partnera;
  • informację o sposobie i terminie ogłoszenia wyników konkursu;
  • informację o nagrodach – oprócz satysfakcji miło jest dostać upominek, czyli tak zwaną nagrodę rzeczową;
  • uwagi końcowe – na przykład informację o konieczności okazania przez uczestników legitymacji uczniowskiej, zabrania ze sobą długopisów albo o ostatecznej i niepodważalnej decyzji komisji konkursowej w sprawie wyników;
  • załączniki, które obejmują Kartę Zgłoszenia do Konkursu, zagadnienia konkursowe (na przykład obowiązującą literaturę) czy Kwestionariusz ankiety ewaluacji konkursu;
  • czytelny podpis osób odpowiedzialnych za organizację konkursu oraz czytelny podpis dyrektora szkoły.

W swoim życiu brałam udział w wielu konkursach językowych oraz wiele z nich miałam przyjemność organizować. Mam więc całkiem spore pojęcie na temat tego, jakie konkursy cieszą się autentycznym powodzeniem, a jakie są promowane, ale nie wnoszą niczego dobrego poza frustracją i rozczarowaniem. Chciałabym zaproponować Wam takie konkursy, w których liczyć się będą nie tylko umiejętności zapamiętania gramatyki, uzupełniania luk trzema wyrazami czy opowiadanie na mało życiowe pytania z zakresu kultury krajów anglojęzycznych, lecz wykorzystanie języka obcego w praktyce.

Konkurs fotograficzny English Around Us/Languages Around Us

W konkursie mogą wziąć udział nie tylko sami uczniowie, ale także całe szkolne rodziny, do czego gorąco zachęcam. Jego głównym celem jest uświadomienie uczniom, że słowa czy zwroty w wielu językach obcych są obecne w naszym życiu, nie tylko w szkole, np. na etykietach produktów spożywczych, w witrynach sklepowych, na szyldach, na t-shirtach. Zadaniem uczniów jest dostrzeżenie ich obecności i uchwycenie jej na fotografii. Cudowne jest to, że uczniowie, dzieląc się ze mną swoimi spostrzeżeniami z przebiegu konkursu, podkreślają, iż na co dzień nie zwracają uwagi, a co za tym idzie, nie zdają sobie sprawy z tego, że nie żyjemy już tylko w granicach języka polskiego. Języki obce otaczają nas ze wszystkich stron i dopiero ten konkurs uświadomił im, że nie żyjemy w izolacji językowej. Obecność innych języków stała się stałym elementem naszego krajobrazu. Starsi uczniowie mogą ruszyć z aparatem w świat samodzielnie lub w parach, natomiast młodszych zachęcam do eksplorowania otaczającej ich rzeczywistości wspólnie z rodzicami. Wtedy bowiem jednocześnie re...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy