Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

10 grudnia 2019

NR 14 (Grudzień 2019)

Nowa szkoła ponadpodstawowa – nowe wyzwania dla językowców

64

We wrześniu 2019 nauczyciele szkół ponadpodstawowych powitali w progach swoich szkół uczniów po ośmioklasowej szkole podstawowej. Trzeba było uważnie wczytać się w nową podstawę programową, wybrać podręczniki z numerem dopuszczenia oraz przygotować programy nauczania zgodne z jej treściami – wymaganiami ogólnymi i treściami szczegółowymi. To na pewno skok w nieznane, jednak zmiany trudno określić mianem rewolucyjnych. Poniżej przedstawiam krótkie kompendium przedstawiające najważniejsze z nich.

  • Podniesienie poziomu znajomości pierwszego języka obcego (określony poziom docelowy w oparciu o ESOK – Europejski System Opisu Kształcenia Językowego i zmiana treści wymagań szczegółowych)
  • Poszerzenie i zmiana zakresów tematycznych wymagań szczegółowych
  • Wyższy poziom egzaminu maturalnego i nowe typy zadań
  • Nowe warunki realizacji podstawy programowej
  • Nacisk na wykorzystanie materiałów autentycznych i narzędzi TIK
  • Nacisk na rozwój kompetencji „Life Skills” i komunikacji 

Docelowy poziom języka

Dla wariantu III.1.P poziom docelowy to B1+/B2, natomiast dla wariantu III.1.R – poziom B2+/C1. Pierwszy poziom odnosi się do umiejętności receptywnych, czyli rozumienia treści (czytanych przez ucznia lub słuchanych), drugi natomiast do umiejętności produktywnych, czyli pisania, mówienia i interakcji. Jeśli chodzi o zmiany w zapisach, nie zmieniły się one znacząco. Pojawiło się słownictwo wskazujące na podniesienie wymagań w realizacji treści szczegółowych, np. z „prosty” na „o umiarkowanym poziomie złożoności” czy „w miarę rozwinięty zasób” stał się „dość bogatym zasobem”, w wielu miejscach zlikwidowano określenia typu: „bardzo krótkie” lub „proste”.
 

Zakresy tematyczne

Uczniowie realizujący podstawę programową w wariantach dotyczących pierwszego języka obcego będą realizowali treści z zakresu 14 obszarów tematycznych. W kilku przypadkach zmianie uległo nazewnictwo:

  1. człowiek, 
  2. miejsce zamieszkania (stara podstawa programowa: dom),
  3. edukacja (dawniej: szkoła), 
  4. praca, 
  5. życie prywatne (dawniej: życie rodzinne i towarzyskie), 
  6. żywienie, 
  7. zakupy i usługi, 
  8. podróżowanie i turystyka, 
  9. kultura, 
  10. sport, 
  11. zdrowie, 
  12. nauka i technika, 
  13. świat przyrody, 
  14. państwo i społeczeństw


Uwaga! W obu wariantach podstawy brakuje zakresu tematycznego „Elementy wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu międzykulturowego oraz tematyki integracji europejskiej” – będzie on realizowany jako umiejętność. Jak mówi zapis w podstawie programowej: 
 

„Uczeń posiada: 

  1. podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym, oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego; 
  2. świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową”.


Matura

Wyższy poziom docelowy języka oraz nowe wymagania ogólne i szczegółowe zdeterminują nowe typy zadań egzaminacyjnych. Do nowej matury po raz pierwszy przystąpią absolwenci licealnego rocznika 2022/2023. Możemy się spodziewać:

  • przetwarzania, mediacji językowej, a co za tym idzie – większej liczby zadań otwartych („Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie: przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim”),
  • prezentacji na maturze ustnej („Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie: przedstawia publicznie w języku obcym wcześniej przygotowany materiał, np. prezentację, film”),
  • większego nacisku na komunikację i poprawność językową (w warunkach i sposobie realizacji czytamy: „Skuteczne porozumiewanie się w języku obcym nowożytnym – zarówno w mowie, jak i w piśmie – stanowi nadrzędny cel kształcenia językowego na wszystkich etapach edukacyjnych wyodrębnionych w podstawie programowej. Tak zarysowany cel sprawia, że język obcy powinien być przede wszystkim traktowany jako narzędzie umożliwiające uczniowi osiągnięcie różnych, właściwych dla danej sytuacji i motywacji celów komunikacyjnych. Założenie to nie wyklucza jednoczesnego dążenia do osiągania przez ucznia coraz wyższego stopnia poprawności językowej (…)”).

Warunki realizacji

Do najważniejszych zmienionych warunków należą: 

  • kontynuacja nauki pierwszego języka obcego (jeśli angielski będzie językiem nauczanym jako pierwszy język obcy nowożytny – musi być kontynuowany po ośmiu latach szkoły podstawowej, co oznacza, że na zakończenie III etapu edukacyjnego uczniowie będą po 12 lub 13 latach formalnej nauki),
  • kształcenie uczniów w grupach o zbliżonym poziomie biegłości językowej („Realizacja tego wymagania może wiązać się z podziałem klasy na grupy bądź stworzeniem grup językowych międzyoddziałowych (…)”),
  • odpowiednio wyposażona sala („(…) z dostępem do słowników, pomocy wizualnych, odtwarzacza płyt CD/plików dźwiękowych, ­komputera ze stałym łączem internetowym, umożliwiającej przeprowadzanie ćwiczeń językowych w parach i grupach”),
  • używanie języka obcego jako języka komunikacji podczas zajęć („używanie języka obcego nie tylko jako treści swoistej dla przedmiotu nauczania, ale również jako języka komunikacji podczas zajęć w różnych rodzajach interakcji, tj. zarówno nauczyciel – uczeń, jak i uczeń – uczeń”), 
  • wykorzystywanie autentycznych materiałów źródłowych (zdjęć, filmów, tekstów) – („w tym z uż...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy