Dołącz do czytelników
Brak wyników

Five o'clock

19 czerwca 2018

NR 5 (Czerwiec 2018)

Ocenianie kształtujące w pracy nauczyciela anglisty

0 358

Ocenianie kształtujące (OK) sprawdza się na każdych zajęciach, ale dobrze je dostosować do specyfiki przedmiotu. Może wyda Wam się to dziwne, że artykuł dla anglistów pisze nauczycielka matematyki. Jednak takie spojrzenie z innej perspektywy może być wartością dodatkową.

Zajmuję się ocenianiem kształtującym już ponad 15 lat, rozmawiałam z nauczycielami różnych przedmiotów i śledziłam stosowane przez nich OK. Program Szkoła Ucząca Się (prowadzony przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności), dla którego pracuję, oparty jest cały na ocenianiu kształtującym. Podczas szkoleń i spotkań z nauczycielami, również z nauczycielami języków obcych, zbierałam ich refleksje i wypowiedzi, które zamieściłam w swoich sześciu książkach. 
Językowcy mają jako nauczyciele jednocześnie zadanie trudniejsze i łatwiejsze. Trudniejsze, ponieważ uczniowie i ich rodzice postrzegają naukę języka jako jeden z najważniejszych przedmiotów. Oczekują, że po skończeniu szkoły uczniowie będą biegle posługiwać się językiem obcym. Łatwiejsze, bo istnieją świetne podręczniki do nauki języka, które zawierają często bardzo dobre wskazówki metodyczne. Dodatkowo, w porównaniu z nauczycielami innych przedmiotów, nauczyciele języków nie są tak ograniczeni wymaganiami podstawy programowej. 
Strategie oceniania kształtującego w kontekście nauczania języka obcego:

  • Określanie i wyjaśnianie uczniom celów uczenia się i kryteriów sukcesu.
  • Organizowanie w klasie dyskusji, zadawanie pytań i zadań dających informacje, czy i jak uczniowie się uczą.
  • Udzielanie uczniom takich informacji zwrotnych, które umożliwiają ich widoczny postęp.
  • Umożliwianie uczniom, by korzystali wzajemnie ze swojej wiedzy i umiejętności.
  • Wspomaganie uczniów, by stali się autorami procesu własnego uczenia się. 

Na podstawie: Educational Testing Service program: “Keeping Learning on Track”. (Tight but Loose: Scaling Up Teacher Professional Development in Diverse Contexts, E. Caroline Wylie. ETS 2008).
Autorzy (między innymi prof. Dylan Wiliam) zebrali zasady dobrego nauczania i określili je jako pięć strategii.

  1. Określanie i wyjaśnianie uczniom celów uczenia się  oraz kryteriów sukcesu

Na kongresie czasopisma „Horyzonty Anglistyki”, na którym byłam prelegentką w marcu 2018 roku, podeszła do mnie jedna z uczestniczek. Powiedziała, że od czasu, kiedy pracuje z celami lekcji, zmieniło się jej nauczanie, że była to dla niej rewolucja. 
Co oznacza praca z celami? Nauczyciel określa cele, jakie chce osiągnąć podczas lekcji z uczniami. Formułuje je w zrozumiały sposób i przekazuje uczniom. Podczas lekcji monitoruje wraz z uczniami, czy cele zostały osiągnięte, a na koniec zajęć podsumowuje wraz z nimi wspólny sukces. Wspólne cele nauczyciela i uczniów owocują tym, 
że uczniowie wiedzą, do czego dążą i łatwiej im to osiągnąć. 
Cele lekcji w nauce języka mogą być, np. z dziedziny gramatyki: „Poznamy czas Present Perfect, aby móc opisać sytuację z przeszłości, której skutki jeszcze są widoczne”. Jednak mogą być spoza gramatyki, np.: „Dążymy do tego, aby swobodnie porozumieć się w sklepie przy zakupie ubrania”.
Same cele nie dają informacji, co będzie świadczyło o tym, że je osiągnęliśmy. Do tego potrzebne są kryteria sukcesu. Można je określić razem z uczniami, pytając wprost, po czym uczniowie poznają, że cel został osiągnięty. Przykładowo, w przypadku celu „sklepowego” może to być:
Umiem:

  • poprosić sprzedawcę o wybrany towar,
  • zapytać o cenę i rozmiar,
  • podziękować i pożegnać się.

Stosuję odpowiednie zwroty grzecznościowe.
Kryteria sukcesu są najbardziej cenionym przez ucznia elementem oceniania kształtującego. Dzięki nim uczeń wie, co będzie sprawdzane, potrafi sam ocenić, czy się nauczył. Czuje się też bezpiecznie, bo wie, czego wymaga od niego nauczyciel. 
Pi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy