Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

19 lutego 2020

NR 15 (Luty 2020)

Proste triki i techniki na lekcjach angielskiego, czyli o małych zmianach, które mogą dużo wnieść

41

Trudi Canavan, australijska pisarka, powiedziała kiedyś, że: „Nic nie pozostaje takie samo. Jedyne, czego można być w życiu pewnym, to zmiana”. Ile zmian obserwujecie w swoim życiu na co dzień? A ile zmieniacie w swoim życiu zawodowym? Nie mówię tu o dużych zmianach, np. zmiana szkoły albo podręcznika, z którego korzystacie. Chodzi mi o małe działania, które nie kosztują wiele wysiłku, a mogą przynieść wymierne efekty w postaci zaangażowanych w lekcje uczniów, którzy chłoną wiedzę, i nauczyciela wciąż na nowo czerpiącego radość ze swojej pracy. Oto kilka moich trików na małe zmiany na lekcji.

Podnieś rękę

Jeśli chcesz w szybki i cichy sposób zasygnalizować uczniom, że czas przeznaczony na ćwiczenie (szczególnie to w parze, kiedy w klasie jest głośno) minął, zastosuj technikę Podnieś rękę. Każdy uczeń, który zauważy Twoją podniesioną rękę, kończy pracę, wycisza się oraz podnosi rękę. W ten sposób coraz więcej osób zauważa, że czas na wykonanie zadania minął. Jest to technika, którą stosuję też na szkoleniach dla nauczycieli, kiedy bywa równie głośno jak na zajęciach z uczniami. Podniesiona ręka działa i sprawia, że po chwili grupa jest gotowa do dalszej pracy. Pamiętajcie tylko, żeby jasno omówić przebieg tej techniki, żeby uczniowie dokładnie wiedzieli, jakie znaczenie ma podniesiona ręka i co mają w takiej sytuacji robić.

Powtórz tylko raz

Czy słyszycie ciągłe pytania typu: „Która strona?”, „Co teraz mamy robić”, „Mamy to zapisać?”. Jeśli odpowiedź brzmi: „tak”, proponuję wykorzystać kolejny pomysł, czyli zasadę, w której powtarzasz polecenia tylko raz. Uczniowie muszą wtedy być bardziej uważni i skoncentrowani na tym, co się dzieje. Warto też uczyć, że kiedy zagubili się na lekcji lub nie znają jakiegoś słowa, zamiast pytać od razu nauczyciela powinni zapytać najpierw jedną/dwie osoby z klasy. W ten sposób dzielą się wiedzą i szukają odpowiedzi nie tylko u nauczyciela.

Daj uczniom wolność

Danie uczniom wolności może mieć wiele odcieni. Jednym z nich jest pozwolenie na decydowanie, jakie zadania uczniowie wykonają w ramach pracy domowej. Przecież nie każde ćwiczenie z książki czy podręcznika musi być wykonane. Zaproponuj uczniom kilka ćwiczeń, z których mogą wybrać jedno, dwa lub wszystkie, które wykonają w ramach pracy domowej. Mogą także stworzyć swoje własne ćwiczenie odnoszące się do tematu, które będzie można wykorzystać jako powtórzenie. W poprzednich numerach „Horyzontów Anglistyki” pisałam już o tym, jak mogą przebiegać zajęcia, w których uczniowie są autorami ćwiczeń. W tym artykule wskażę pomysł na szybką powtórkę słownictwa lub gramatyki z danej lekcji. Potrzebujesz około 5–6 minut na ćwiczenie. Uczniowie pracują w parze, każdy układa dwa dowolne zdania po polsku, uwzględniając zagadnienia omawiane na lekcji. Wymienia się zdaniami z partnerem z ławki, partner wybiera zdanie i tłumaczy je na angielski, oddaje zeszyt autorowi, a ten sprawdza tłumaczenie partnera. Jest to bardzo proste i szybkie ćwiczenie, a jednocześnie zmusza ucznia do co najmniej dwukrotnego zerknięcia na listę omawianego na danej lekcji słownictwa. Wszelkiego typu ćwiczenia, które uczniowie mają przygotować sami, wykorzystują tzw. efekt generowania i wykonania – o wiele lepiej pamięta się zadania, które wykonało się samodzielnie i do których samodzielnie wybrało się zagadnienia, niż takie, które ktoś nam przygotował albo tylko obserwowaliśmy, jak ktoś daną czynność wykonywał.

Włącz ruch

Charles Hillman w artykule w czasopiśmie „Neuroscience” z marca 2009 r. prezentuje wyniki badań dotyczących wpływu ruchu na możliwości mózgu nastolatków. Przeprowadził badanie, w którym grupa uczniów przed egzaminem przez 20 minut chodziła w umiarkowanym tempie po bieżni. Okazało się, że podczas testu odpowiadali z większą precyzją, a ich mózgi pracowały intensywniej niż mózgi uczniów, którzy przed egzaminem nie wykonali żadnej aktywności ruchowej. To jedno z badań, które pokazuje, że ruch podczas nauki jest ważny, dlatego proponuję, aby w trakcie lekcji uwzględnić ruch w różnych formach. Kiedy sprawdzasz zadania typu prawda/fałsz albo takie, w którym są tylko dwie odpowiedzi do wyboru, przypasuj daną odpowiedź konkretnej ręce, np. prawa ręka – fałsz, lewa ręka – prawda. Uczniowie, zamiast wykrzykiwać odpowiedź, podnoszą odpowiednią rękę, a ty od razu widzisz, jak radzili sobie z konkretnym punktem zadania. W wypadku zadań z większą liczbą odpowiedzi, możesz oprócz podniesienia ręki dopasować czynności takie jak wstań, podnieś obie ręce albo połóż głowę na ławce. Zamiast odpowiedzi A/B/C możesz wprowadzić sygnalizację świetlną, każdemu kolorowi przypasować konkretną odpowiedź, uczniowie podnoszą kartkę w kolorze poprawnej odpowiedzi. A kiedy czujesz, że energia spada, ale nie masz w planie żadnej aktywności, w której można wykorzystać ruch, poproś uczniów, aby wstali i zrobili kilka wymachów rękami, przysiady lub inne ćwiczenia, dosłownie 2–3 minuty, a efekt gwarantowany, bo uczniowie rozbudzą się do kontynuowania pracy. Pamiętaj tylko, żeby ćwiczyć razem z nimi!

Zmieniaj pary

Uczniowie zazwyczaj są przyzwyczajeni do pracy z konkretną osobą i tylko w wypadku nieobecności kolegi lub koleżanki siadają w ławce z kimś innym. Z jednej strony osoba, którą znają, gwarantuje im poczucie bezpieczeństwa, a jeśli znają się dobrze w wypadku ćwiczeń kreatywnych mogą wpaść na mnóstwo fantastycznych pomysłów. Z drugiej jednak strony już od najmłodszych lat powinni uczyć się pracy z różnymi osobami, tak aby poznawać inne style, nie bać się wyrazić opinii w obecności mniej znanych osób i po prostu lepiej poznać osoby, z którymi spędzają kilka godzin dziennie przez kilka lat w jednej klasie. Dlatego proponuję, abyście co jakiś czas zmieniali pary i grupy. Można do tego wykorzystać zwykłe odliczanie lub przygotować krótkie ćwiczenie, np. na oddzielnych kartkach przygotuj słowo i jego tłumaczenie (jeśli będą to słowa z poprzedniej lekcji, dodatkowo powtórzysz materiał, jeśli będzie to nowe słownictwo, uczniowie zapoznają się z nim po raz pierwszy). Każdy losuje jedną kartkę i szuka ucznia z tłumaczeniem swojego słowa. Zamiast tłumaczeń możecie przygotować połówki zdań, kolokacje, reakcje językowe, itp. Dodatkowym plusem tego ćwiczenia jest fakt, że angażuje uczniów ruchowo, gdyż muszą wstać z ławki w poszukiwaniu swojego nowego partnera.

Zaprzyjaźnij się z TIK-iem

Nie musisz być superekspertem od technologii informacyjno-komunikacyjnych, nie musisz też być „oldschoolowy” – jak to powiedziała pewna nauczycielka i nie używać technologii w ogóle. Warto znaleźć złoty środek i korzystać z aplikacji i programów komputerowych z umiarem i rozwagą. Pewnie słyszałeś o aplikacji Kahoot, Quizizz czy Quizlet. To bardzo popularne narzędzia, z którymi dobrze jest się zaprzyjaźnić i stosować w codziennej praktyce. Ale pamiętaj, że to nie tylko dla zabawy – zastanów się, jaki cel miałoby użycie danej aplikacji na lekcji. Świetnie sprawdzają się jako powtórki materiału, wykorzystaj je od czasu do czasu jako wprowadzenie zagadnienia, a nawet jako kartkówkę. Upewnij się tylko, że każdy uczeń ma naładowany telefon z dostępem do internetu. Jeśli sądzisz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy