Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

19 lutego 2020

NR 15 (Luty 2020)

10 sposobów na konwersacje w klasie

196

Jeśli wrócimy myślami do naszych lat w szkole lub na studiach, czy uda nam się przypomnieć takie zajęcia językowe, na których mieliśmy możliwość porozmawiania z użyciem języka obcego, ale w taki sposób, w który byłby dla nas przyjemny i mniej stresujący? Czy potrafimy przypomnieć sobie takie zajęcia? Co się wtedy działo? I jak się na nich czuliśmy jako uczniowie lub studenci? Te pytania inspirują, aby wymyślić taki sposób na konwersacje w naszych klasach, na których uczniowie coraz chętniej odzywaliby się. Jak to zrobić?

W tym artykule zostanie przedstawionych kilka sprawdzonych sposobów na przeprowadzenie skutecznych konwersacji w klasie łącznie z ćwiczeniami, które będziemy mogli przetestować na sobie, a potem przeprowadzić z naszymi uczniami tak, aby dowiedzieć się od nich nieco więcej i na podstawie zebranych informacji zaprojektować efektywne konwersacje. Zaczynamy! 

POLECAMY

Wizja jest ważna 

Z pewnością możemy powiedzieć, że skuteczne zajęcia z konwersacji są zależne od wielu czynników. Wiek uczniów, płeć, zaangażowanie, stan emocjonalny, poziom języka, życie poza szkołą – te elementy wpływają na to, w jaki sposób uczniowie chcą komunikować się w języku angielskim. Po stworzeniu naszej wizji idealnych konwersacji w idealnym nauczycielskim świecie możemy czasem mieć wrażenie, że nie będzie się nam udawało zrealizować takiej wizji. Jest to faktycznie droga do przejścia razem z uczniami. Jeśli jednak stworzymy sobie taką wizję dobrych konwersacji – będzie nam łatwiej do tego dążyć.
 

Ćwiczenie 1

Zacznijmy od ćwiczenia dla samych siebie. Przeznaczymy na nie około 5 minut i przygotujemy kartkę papieru lub notatnik online. Zadajmy sobie pytanie: Jakie są naszym zdaniem lub jakie powinny być kreatywne zajęcia komunikacyjne? Jakie są cechy skutecznej konwersacji? Jeśli zrobimy to ćwiczenie przed zapoznaniem się z moimi propozycjami, to będziemy mogli je porównać i zobaczyć, czy są jakieś różnice lub podobieństwa. Najważniejsze jest to, żebyśmy nie ograniczali swojej wyobraźni i zapisali wszystko to, co przychodzi nam do głowy.

 

Ćwiczenie 2

Polecam wykonać je z całą klasą, by poznać uczniów i przekonać się, jakie są ich preferencje dotyczące mówienia w języku angielskim w idealnym świecie. Prosimy naszych uczniów o to, aby zamknęli oczy i przez 5 minut podczas ćwiczenia postarali się zrelaksować. Prosimy ich, aby wyobrazili sobie całą klasę podczas kreatywnych i bardzo wciągających zajęć językowych. Niech wyobrażą sobie tematykę, która jest poruszana na takich zajęciach oraz to, jak zachowuje się nauczyciel oraz jak zachowują się inni uczniowie. Czy w tej wizji obecna jest praca w grupach lub praca w parach? Czy uczniowie mogą korzystać z pomocy dodatkowych, na przykład ze słowników? Co się dzieje z nauczycielem i jaka jest jego rola w tej wizji? Co w przypadku, gdy dany uczeń zapomni pewnego słowa? Jak może wtedy sobie pomóc lub kto mu pomoże? 

 

CD

Poprosimy uczniów, aby do tej wizji dodali kolory, ruch, pozytywne przymiotniki oraz aby zrobili z tego film taki, do którego będą mogli wracać, gdy tylko będą mieli na to ochotę. Pozostawiamy uczniów w takiej wizualizacji jeszcze przez około 2 minuty. Następnie zbieramy informację zwrotną i dyskutujemy z uczniami na temat tego, co zobaczyli w swojej wizji oraz tego, jak się czuli i jakie elementy można wdrożyć do przygotowania ciekawych zajęć z konwersacji. Poprośmy każdego ucznia, aby wybrał jedną rzecz, która z jego wizji jest dla niego najistotniejsza i zapisał ją drukowanymi literami na kartce papieru. Pod koniec lekcji zbieramy wszystkie kartki papieru i możemy dowiedzieć się anonimowo od uczniów, jakie rzeczy są dla nich istotne i na co powinniśmy zwrócić uwagę lub o co zadbać przy tworzeniu zajęć z konwersacji.


4 cechy skutecznych konwersacji

Zajęcia związane z konwersacjami lub ich fragmenty na lekcjach mogą mieć wiele cech. Te poniżej zaproponowane są istotne i stanowią ważny element do zaobserwowania na lekcjach:

1. To uczeń mówi więcej niż my

Jeśli zaczynamy dopiero z naszą klasą prowadzić konwersacje, mogą być to krótkie dialogi. Jeśli nasi uczniowie i ich poziom nie pozwala na to, aby prowadzić bardziej rozbudowane dialogi, zawsze możemy zaprojektować dla uczniów kilka krótszych ćwiczeń, by mieli okazję wdrożyć słownictwo lub frazy i sami zbudowali wypowiedź. Najlepiej dążyć do tego, aby to uczniowie mówili więcej od nas. Musimy im oczywiście pewne rzeczy wytłumaczyć i monitorować działania lub dyskusje. Wtedy przypada nam często rola moderatora, ale to uczniowie poznają język angielski. Jeśli od samego początku będą nastawieni na komunikację – mimo popełniania błędów, to będzie im o wiele łatwiej mówić.

2. Lekkość, radość

Staramy się, aby tematy, które proponujemy uczniom, powodowały u nich radość i lekkość. Jest to szczególnie istotne, jeśli zaczynamy prowadzić nową kasę i chcemy ją dobrze poznać. Im wyższy poziom zaawansowania naszych uczniów, tym większą pulę tematów możemy wprowadzać. Takie konwersacje powodują, że mówienie nie jest blokujące ani spinające dla ucznia, jest tylko środkiem komunikacji. Tak samo jak mówienie w języku polskim.
Jeśli wybieramy tematy kontrowersyjne, to radości w mówieniu nie będzie. 

3. Czas upływa szybko

Jeśli mamy poczucie lub nasi uczniowie dają nam znać o tym, że czas na lekcjach upływa zdecydowanie za szybko, to jest to bardzo dobry sygnał. Po pierwsze, prowadzimy zajęcia w najlepszy na dany moment sposób dla uczniów i czujemy stan flow. Czas upływa szybko podczas zadań, które są optymalnie dopasowane do uczniów. Jeśli nie chcemy się zapomnieć, możemy na początku każdego zadania związanego z konwersacjami ustawić przypomnienie lub timer, który będzie odmierzać czas. 
 

Ćwiczenie 3

Możemy zapisywać takie aktywności, podczas których czas upływa bardzo szybko. Będą stanowiły dla nas dobrą bazę do przygotowywania kolejnych ćwiczeń związanych z mówieniem na lekcjach języka angielskiego. Pomóc nam może taka tabelka:

 



4. Nie ma dużych przerw między pytaniami/odpowiedziami/interakcją 

Jeśli dojdziemy z uczniami do takiego etapu, że będą czuli się swobodnie, wymieniając zdanie na dany temat, a jednocześnie będą korzystali z różnych zasobów gramatycznych i słów oraz fraz, to przekonamy się na własnej skórze, że konwersacje naprawdę działają i spełniają swoją funcję. Jeśli uczniowie nie robią bardzo dużych przerw pomiędzy interakcjami, to bardzo dobry znak. Nie dotyczy to jednak tematów lub zadań, w których uczniowie powinni dostać czas na przemyślenie swojego zdania i wyrażenie go w odpowiedni sposób. Gdy mówimy jednak o normalnych konwersacjach – im bardziej naturalna forma mówienia, tym lepiej będą czuli się w niej uczniowie.

Sposoby na konwersacje

1. Poznaj

Im bardziej poznamy naszych uczniów, tym będziemy w stanie przygotować dla nich krótkie ćwiczenia na konwersacje w oparciu o ich zainteresowania. Trudno jest zaspokoić gusta każdego z uczniów, ale mamy bardzo duży wpływ na to, w jaki sposób angażujemy uczniów do mówienia.
 

Ćwiczenie

Najprostszym sposobem na poznanie uczniów jest przygotowanie dla każdego z nich po pięć różnych zdań z miejscami do wpisania. Są to zdania twierdzące. 
Wtedy dajemy naszym uczniom takie kartki. Najlepiej, jeśli zdania nie będą identycznie sformułowane na każdej kartce. Uczniowie mają 3 minuty na uzupełnienie wszystkich zdań, a następnie rozcinają je na osobny pasek papieru. Wszystkie paski są składane do jednego pojemnika, z którego następnie losujemy i czytamy. Zastanawiamy się też nad tym, do kogo może należeć dane stwierdzenie i dlaczego – wszystko w języku angielskim. Możemy poprosić uczniów, aby wpisywali swoje odpowiedzi drukowanymi literami.

 

 

2. Zbuduj porozumienie

Jak możemy to zrobić, biorąc pod uwagę tak dużą różnicę wieku pomiędzy nami i naszymi uczniami? Możemy ustalić zasady, które będą towarzyszyły nam na lekcjach języka angielskiego, a w szczególności na lekcjach konwersacji. Możemy skonstruować z uczniami osobne zasady dotyczące tego, co może się dziać na takich ćwiczeniach nastawionych na mówienie.
 

Ćwiczenie

Prosimy naszych uczniów, aby zaproponowali swoje zasady dotyczące tego, z jakich narzędzi mogą korzystać przy prowadzeniu spotkań nastawionych na konwersacje. Możemy wziąć pod uwagę następujące elementy. Najlepiej zapytać o to uczniów wprost. Pytania: Z jakich pomocy uczniowie mogą korzystać oraz w jaki sposób? Jak mogą sobie poradzić, gdy zapomną słowa lub frazy? Jakie zasady byłyby dla nich ciekawe do wprowadzenia, a jednocześnie spowodowałyby to, że poziom ich stresu związanego z mówieniem byłby niższy? Czy jest coś, co jako nauczyciele możemy zrobić, aby pomóc uczniom czuć się swobodnie w komunikacji? Jeśli tak, to co to jest?


3. Zaskocz

To kolejny pomysł na prowadzenie konwersacji lub ich fragmentów w klasie. Oprócz naszego standardowego planu konwersacji, możemy także od czasu do czasu zaskoczyć naszych uczniów czymś odmiennym. Od nas tylko zależy, czym będzie to odmienne „coś”. Aby było łatwiej nam się zainspirować, możemy wykonać poniższe ćwiczenie.
 

Ćwiczenie

Zamknijmy oczy i pomyślimy przez moment o jakimś wydarzeniu, które bardzo zapadło nam w pamięć. Postarajmy się dotrzeć do szczegółów tego wydarzenia. Ułóżmy sobie w głowie swego rodzaju film lub zróbmy obrazek. Zastanówmy się nad tym, co spowodowało, że tak dobrze zapamiętaliśmy dane wydarzenie. Czym były te okoliczności? Czy łatwo było wrócić pamięcią do tych wspomnień? Co wpłynęło na to, że zapamiętaliśmy dane wydarzenia? Potem pokażmy uczniom to ćwiczenie. Na jego podstawie uczniowie będą mogli skonstruować swoje wypowiedzi, które potem możemy zamienić na wiele zadań na mówienie.

 

4. Oddaj władzę

Możemy wykorzystać elementy odwróconej klasy i poprosić uczniów, aby na podstawie przygotowanych wcześniej materiałów poprowadzili część dyskusji lub zadawali pytania innym uczniom. Musimy być jednak pewni, że poziom naszych uczniów będzie wystarczający do przeprowadzenia takiego lub podobnego ćwiczenia. Jeśli nasi uczniowie zaczynają swoją przygodę z językiem angielskim, możemy oddać im część naszej lekcji i może być to przygotowanie na przykład jednej krótkiej wypowiedzi lub zadania dla klasy, które będzie trwało 2 lub 3 minuty. Jeśli wspomożemy naszych uczniów wcześniej i będziemy wiedzieli, co przygotowują i jakie pytania będą chcieli zadać klasie – będzie to łatwiejsze dla obu stron. Uczniowie, którzy przygotowują fragment lekcji poprzez ćwiczenie swoich ról, będą mogli czuć się pewniej, a my będziemy wiedzieć, co się będzie działo na lekcji. Im uczniowie są bardziej zaawansowani i zaangażowani, tym większą część konwersacji możemy im oddać.

5. Postaw na grywalizację 

Z powodzeniem możemy korzystać z grywalizacji także przy konwersacjach. Wymyślamy fabułę gry i zasady, które będą obowiązywały na konwersacjach. Zadaniem uczniów jest wypełnianie wyzwań i misji związanych z mówieniem w różnych sytuacjach, wszystko jest zależne od fabuły gry. Uczniowie powinni jednak wiedzieć o tym, gdzie gra się kończy i jakie są przewidziane nagrody. Każdy uczeń pracuje w swoim tempie, nie ma wygranych i przegranych. Jeśli uczniom spodoba się idea grywalizacji w konwersacji, to możemy zapytać ich o inspirację lub też o przygotowania fabuły do dalszej gry. W ten spo...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy