Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uniqueskills

14 października 2022

NR 31 (Październik 2022)

Christmas Special: Scrapbooks Wspomnienia i marzenia na rozgrzewkę na przełomie jesieni i zimy

0 96

Słowa przypisywane Benjaminowi Franklinowi: „Powiedz mi, to zapomnę. Naucz mnie, to może zapamiętam. Zaangażuj mnie, to się nauczę” często pojawiają się w artykułach metodycznych. Obecność tego cytatu na wstępie niniejszego tekstu nie jest więc, niestety, niczym oryginalnym, ale doskonale wpasowuje się w podjęte zagadnienie. A jest nim wykorzystanie wspomnień i marzeń na lekcji języka angielskiego w postaci tworzonych przez uczniów scrapbooków.

Innymi słowy: proponuję, aby tegoroczne zajęcia przed świętami poprowadzić nietuzinkowo i nietypowo. Myślę tu szczególnie o tych klasach, z którymi pracujemy wiele lat i zdążyliśmy już nieraz pośpiewać wspólnie kolędy i zimowe przeboje oraz omówić słownictwo i tradycje świąteczne. W okolicy świąt Bożego Narodzenia jeszcze bardziej kierujemy się metodycznie pozytywną zasadą, że na lekcji powinno być miło, bezpiecznie, przyjaźnie, wspierająco. Zaś na przełomie jesieni i zimy, kiedy dni są krótkie, obowiązków wiele, a nastroje uczniów wyraźnie podupadają, warto jest odwołać się do przyjemnych wspomnień: zaangażować, zmotywować uczniów do pracy, nawiązując do ich ulubionego czasu w roku – letnich wakacji.

POLECAMY

Powtarzając za Wikipedią, scrap­booking jest sztuką ręcznego tworzenia i dekorowania albumów ze zdjęciami i z pamiątkami. Angielska nazwa, która zadomowiła się również w języku polskim, łączy słowo scrap, oznaczające skrawek, wycinek, z book, czyli książką. Stąd bierze się scrapbook, czyli taki właśnie kreatywny osobisty album: samodzielnie połatany, powyklejany, skompilowany. W jego tworzeniu nie ma określonych reguł, zasady i techniki są gruncie rzeczy zupełnie dowolne. Czasami to kolaż, w którym zdjęcie z instaksa, bilet z metra, znaleziony w James Park guzik i pióro gołębia spod pomnika królowej Wiktorii, otoczone wieńcem narysowanym wielobarwnymi żelopisami potrafią doskonale zatrzymać wspomnienie z londyńskiej wycieczki. Kiedy indziej jest to mozaika z zebranych na letniej plaży muszli lub zasuszonych polnych kwiatów. Albo oryginalna ramka do zdjęcia ze Śnieżki, wykonana z kamyczków z górskiego szlaku i słomki z kartonika soku, który wypiliśmy w schronisku na szczycie. Może to być też program obejrzanego musicalu lub bilet do muzeum w otoczce kolorowych esów-floresów, ozdobiony i skomentowany osobistymi wrażeniami. Scrapbooking jest prawdziwą sztuką zatrzymania chwili – tworzenia wspomnienia. Wystarczy kilka trików, by karta brystolu lub album nabrały niezwykłej i niepowtarzalnej formy. The sky is the limit!

Scrapbooki nie są specjalnie nowym wymysłem. W tradycji angielskiej od dawna znane były tzw. commonplace books, czyli notatniki z ciekawostkami, mądrościami, cytatami, poradami, anegdotami i przepisami. W polskiej zaś historii była moda na silva rerum (las różności), jak nazywano różne zapiski, notatki, pamiętniki naszych szlacheckich przodków. Obecnie można tworzyć scrapbooki ręcznie, można też korzystać z dostępnych form cyfrowych. Stosuję odpowiedni program lub wchodzę na scrapbookingową stronę, wybieram pasujące mi tło, wklejam zdjęcie, wyszukuję wymarzone dodatki, mogę nawet dodać wzmacniającą wspomnienia ścieżkę dźwiękową. Przykładowy digital scrapbooking: https://www.adobe.com/express/create/scrapbook.

W sieciowych, osiedlowych oraz internetowych sklepach papierniczych można kupić sporo gotowych ozdób i dodatków do ręcznie tworzonych scrapbooków. Naklejki, pianki, koronki, ozdobne sznurki, wstążki, pierze, kryształki, nity, muszelki, barwiony piasek, kleje, taśmy i tasiemki – dostępne akcesoria są wręcz nieograniczone. The world is your oyster.

O ogólnej popularności i użyteczności tworzenia scrapbooków świadczy także fakt, że w kalendarzu świąt nietypowych znalazł się ich dzień. Jest to pierwsza sobota w maju. A praca nad scrapbookami na lekcji języka angielskiego jest dobrym przykładem metody aktywizującej uczniów, czyli bazującej na działaniu, przeżywaniu, odkrywaniu, tworzeniu i personalizowaniu. Co więcej, wprowadza przyjazną i luźną atmosferę w klasie oraz daje uczniom możliwość dzielenia się swoimi doświadczeniami. Tego rodzaju zajęcia językowe i papieroplastyczne są doskonałą mnemotechniką. Tworzenie scrapbooka pomaga przechować, zapamiętać i utrwalić istotne emocjonalnie dla użytkownika informacje, czyli wzmocnić ślad pamięciowy, jak psychologowie nazywają przejście z pamięci krótkotrwałej do pamięci długotrwałej. Tym pożądanym śladem w wypadku lekcji angielskiego może być leksyka, gramatyka, fakty kulturowe lub utrwalone sprawności językowe. Zaangażowany uczeń może pokazać się z innej strony przed grupą, zaistnieć w nowym wymiarze, zaskoczyć rówieśników i zdobyć ich aprobatę, zaś nauczyciel zadba o poprawność „językowej produkcji”.

 

 

Wspomnienia mają bezcenną wartość i zaleca się ich pielęgnowanie. Dobre wspomnienia mogą bowiem niemal góry przenosić. A już na pewno poprawić nastrój, pomóc znaleźć chęć i motywację do działania. Siłę dobrych wspomnień uczniowie znają choćby z powieści i filmów o Harrym Potterze. Czarodziej z Hogwartu nieraz przywoływał dobre wydarzenia z przeszłości, by magia mogła działać. A w zwyczajnych okolicznościach szkolnych wspomnienia mogą wspomagać kojarzenie, łączyć istotne fakty z osobistym doświadczeniem, uaktywniać pamięć.

Psychologowie wymieniają różne rodzaje pamięci. Pamięć epizodyczna, która jest rodzajem pamięci deklaratywnej, dotyczy osobistych zdarzeń i jest silnie powiązana z ich przeżyciem. Mogę deklarować znajomość konkretnego faktu, np. wiedzieć, że na stacji metra King’s Cross znajduje się peron 9 i ¾. W mojej pamięci epizodycznej zaś przechowuję wspomnienie długiej kolejki, rozmowy z wesołymi Japonkami, które również cierpliwie czekały w ogonku wiernych fanów i ich opiekunów, oraz kolor wybranego przeze mnie do zdjęcia szalika. 

A, co tam! Ravenclaw rules!

 

 

I tę pamięć epizodyczną właśnie proponuję wykorzystać, planując tegoroczne zajęcia przedświąteczne. Styk jesieni i zimy to czas, kiedy wielu uczniom kończy się już definitywnie letnia energia, o zapale nie wspominając. Warto więc przywołać i wzmocnić, wykorzystać osobiste doświadczenia uczniów z chwil, których wspomnienie może zdecydowanie poprawić humory. Co więcej, wspominając minione wakacje, można na półmetku roku planować te nadchodzące. O tym zaraz. Celem pierwszych proponowanych przeze mnie zajęć dla uczniów jest rozwijanie umiejętności mówienia, tworzenia prawidłowej wypowiedzi ustnej, tak przygotowanej, jak i swobodnej, opartej na emocjonalnym zaangażowaniu we wspominanie minionych wakacjach. Dodatkowym efektem kształcenia, jaki może przy tej okazji zrealizować monitorujący zajęcia nauczyciel, jest utrwalenie i powtórzenie czasów przeszłych (Past Simple, Past Continuous) oraz utrwalanie właściwego sposobu pisania w formacie egzaminu ósmoklasisty.

Moja propozycja zajęć z wykorzystaniem tworzenia scrapbooków zajmuje, w zależności od tempa i indywidualizacji pracy w konkretnej grupie uczniów, ich potrzeb, nastawienia i zaangażowania, dwie lub trzy godziny lekcyjne. 

Grupa docelowa: uczniowie klas siódmych i ósmych. 

Pomoce dydaktyczne: arkusz papieru, arkusz brystolu, pisaki, farby, kredki, zdjęcia, różnego rodzaju ozdoby (naklejki, wstążki), osobiste pamiątki z wakacji (bilety, paragony, opakowania, muszelki, kamyki). 

Formy pracy: praca indywidualna, praca w grupie. 

Metody pracy: zajęcia językowo-plastyczne, burza mózgów, prezentacja, dyskusja w grupach, pisanie.

Temat:
Summer memories scrapbooks 

Pomysł 1

Zajęcia twórcze. Na rozgrzewkę burza mózgów, czym jest scrap­book i co na takiej osobistej pracy, w naszym wypadku dotyczącej wakacyjnych wspomnień, zaleźć się powinno. A little bit of this, a little bit of that. Swobodne wypowiedzi uczniów. Pomysły, szkice umieszczone na tablicy. Uczniowie indywidualnie pracują kreatywnie nad swoimi wakacyjnymi scrapbookami. Mile widziana muzyka, może być świąteczna, w tle.

Pomysł 2

Nauczyciel wyświetla na tablicy interaktywnej lub przed lekcją zapisuje na tablicy tradycyjnej punkty/wyrażenia przydatne dla uczniów w trakcie prezentowania swoich prac. Sprawdza, czy wszystko jest dla nich jasne, i udziela wyjaśnień w razie potrzeby. Uczniowie przedstawiają swoje scrapbooki na forum klasy. Przykładowo:

1. Describe the picture in your scrap­book.

  • What can you see in the p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy