Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uniqueskills

6 sierpnia 2019

NR 12 (Sierpień 2019)

Da Vinci, piramidy i hawajska spódniczka – co mają wspólnego z nauczycielską i uczniowską kreatywnością? #ManiaUpraszczania, cz. 2

0 79

W numerze 6 „Horyzontów Anglistyki” podzieliłam się z Wami autorskim projektem, którego celem jest pokazanie nauczycielom, że kreatywność to także redukcja, a dzięki prostym „zabiegom” bez kserówek i czasochłonnych przygotowań można być HOT… czyli uruchomić uczniowski „Higher Order Thinking”. W artykule kontynuuję, jak najprostsze pomysły mogą wygenerować najwięcej rozwiązań i uruchomić dobry, edukacyjny efekt WOW.

Co by było, gdyby na całym świecie na minutę zabrakło prądu? Wymyśl 30 zastosowań spinacza biurowego. Wytłumacz ufoludkowi, co to jest korkociąg do wina. Dlaczego trawa jest zielona?

To nie tylko dziecinne zabawy i pytania popularne na placu zabaw, ale także (a może przede wszystkim) trening kreatywności. Dobry w każdym wieku i w każdym miejscu. Jednak by być kreatywnym, trzeba obudzić w sobie dziecko. Co więcej – kreatywność to nie tylko puste, modne hasło występujące w ogłoszeniu o pracę – to priorytetowa, kluczowa kompetencja, która powinna być rozwijana, wzmacniana i trenowana w szkole. Wymyślanie nietuzinkowych rozwiązań, czasami wbrew logice, jest bowiem najlepszym ćwiczeniem modelowania uczniowskiej pomysłowości.

Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Steve Jobs, Walt Disney – wszyscy odnieśli sukces, bo działali poza utartymi schematami oraz szeroko omijali ustalone odgórnie reguły i zasady. Dlatego między innymi od nich powinniśmy uczyć się kreatywności i twórczego rozwiązywania problemów. Co innego dyscyplina i zakontraktowanie się z uczniami na skuteczną współpracę, a co innego autonomia w myśleniu i przyzwolenie na posiadanie własnego zdania i realizowanie autorskich pomysłów. Czy to możliwe na lekcji z kilkunastoma uczniami? Tak! Rozwiązania znaleźć możemy w… PROSTOCIE

#Po pierwsze: CEL

„Przystępując do planowania lekcji, zadaj sobie pytanie: PO CO JA TEGO UCZĘ MOICH UCZNIÓW?” (Danuta Sterna)

 „(…) obok wiedzy, umiejętności obserwowania zjawisk, ich analizowania, nazywania i ewaluacji pojawia się potrzeba syntezy – łączenia nowej wiedzy z wcześniej posiadaną oraz ewaluacji obserwowanych i doświadczanych zjawisk, a także wnioskowania i samodzielnego tworzenia nowej wiedzy. Widać więc potrzebę powiązania powyższych procesów z podziałem sprawności myślenia wynikającym bezpośrednio z taksonomii Blooma et al. (1956) na sprawności myślenia wyższego rzędu HOT (ang. Higher Order Thinking Skills) i sprawności myślenia niższego rzędu LOT (ang. Lower Order Thinking Skills). Obie grupy sprawności myślenia mogą i powinny być kształtowane w uczniach od najmłodszych lat z wykorzystaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych.
 

„Logic will take you from A to B.
Imagination will take you everywhere”

A. Einstein


Zadania polegające na zapamiętywaniu, rozumieniu i stosowaniu, a nawet analizowaniu wiedzy i zjawisk należą do LOT. Przykładowe, popularne i przydatne zadania językowe z grupy LOT to wypełnianie luk, łączenie słowa z obrazkiem, transformacje, odpowiedzi pełnym zdaniem, natomiast zadania polegające na syntezie, wnioskowaniu, ewaluacji i samodzielnym tworzeniu nowej wiedzy należą do HOT. Przydatne w uczeniu się języka zadania z grupy HOT polegają na interpretacji wypowiedzi rozmówcy, porównaniu wypowiedzi dwóch lub więcej rozmówców na ten sam temat – zauważeniu podobieństw i różnic, wyciągnięciu wniosków z interakcji – niezależnie, czy zakończyła się porozumieniem, czy fiaskiem. Typowe pytania stymulujące myślenie wyższego rzędu są następujące: Przedstaw, czego dowiedziałeś/-aś się (…). Oceń, jakie tematy były chętnie podejmowane (…), które z nich były dla ciebie łatwe, które trudne. Porównaj swoje przekonania, opinie, również obawy i lęki (…). Oceń precyzję swoich interpretacji, wniosków i ewaluacji. Spójrz na zdarzenia, które zaobserwowałeś/zaobserwowałaś oczami innych osób. Co z tego dla ciebie wynika?”1.

#Po drugie: HOT hacks

Pewnie zastanawiacie się, czy trudno być HOT w klasie pełnej uczniów oraz uruchomić ich Higher Order Thinking? Czy to wymaga nabycia dodatkowej, tajemnej wiedzy, przejścia kursów doskonalących, wyjechania na kilkudniowe szkolenie? W pierwszej części Manii Upraszczania pisałam o tym, że prostota w naszym nauczycielskim „narzędziowniku” jest umiejętnością, której trzeba się nauczyć. Nie chodzi tu o nabycie metodycznej wiedzy. Prostota do naszego warsztatu czasami przychodzi sama, na podstawie doświadczeń, przemyśleń i praktyki na „żywym organizmie”. Najważniejsze, aby zobaczyć w niej edukacyjną moc i zacząć wykorzystywać, bo efekt WOW wcale nie leży w bogactwie kolorowych handoutów, wymyślnych aplikacjach czy skomplikowanych ćwiczeniach.

Często zapominamy o tym, że najprostsze, niewymagające nakładu pracy i przygotowań ćwiczenia, są najbardziej kreatywne. Dlatego kiedy tylko możemy, modelujmy kreatywność uczniowską poprzez:

  • burze mózgów,
  • używanie technologii,
  • wyjście z klasy, wyjście z ławek,
  • szukanie potencjalnych rozwiązań, zadawanie pytań, 
  • rozwiązywanie realnych, istniejących problemów,
  • opowiadanie historii,
  • angażowanie wszystkich zmysłów,
  • uczenie się poprzez doświadczanie i eksperymentowanie,
  • uczenie się na błędach (!) – błędy są OK!

Dostępność różnorodnych, ciekawych, angażujących, gotowych materiałów edukacyjnych można porównać do szwedzkiego stołu. Oczywiście może być on wspaniałą ucztą – ale tylko wtedy, gdy umiemy z niego mądrze wybierać. Bardzo chciałabym udowodnić, że czasami równie syta i smaczna może być prosta potrawa, którą przygotujemy małym nakładem pracy i wysiłku: 

1. Association Pyramid: piramida skojarzeń – do powtarzania słownictwa, radosnej burzy mózgów, kreatywnego kategoryzowania, swobodnych skojarzeń. Ćwiczenie można wykonać indywidualnie, w parach lub jako otwartą aktywizację na tablicy. Podczas tego zadania z: ogórka, ciała, szefa, lodówki i robota czasami pow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy