Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uniqueskills

7 sierpnia 2019

NR 12 (Sierpień 2019)

Dialog przede wszystkim, czyli dajmy uczniom głos

0 60

Czym dla uczniów są standardowe lekcje językowe? Dla wielu z nich to nauczyciel je prowadzi, przygotowuje się do nich, odpowiada na pytania, zadaje zadanie domowe. Uczniowie są bardziej bierni. Tak jednak nie musi być. Można zaproponować inne rozwiązanie, dzięki czemu lekcje będą przyjemniejsze.

Wyobraźmy sobie, że to uczniowie są aktywną stroną prowadzącą część zajęć w klasie. Przygotowują różne zadania aktywizujące dla uczniów oraz pytania skłaniające do dyskusji. Są przygotowani. Wiedzą, o czym będą mówić. Są gotowi do dialogu oraz do wyjaśnienia tematyki, którą mają do zaprezentowania. Czy brzmi to abstrakcyjnie? Niekoniecznie. Wszystko zależy od tego, na jakim poziomie jest dana klasa oraz jakie uczniowie mają kompetencje, aby poprowadzić daną część lekcji w sposób interesujący. 

Jakie są zalety takiej pracy?

Uczniowie czują, że mają realny wpływ na to, co dzieje się na lekcji, ponieważ ją współtworzą. Mają wpływ na zaplanowanie swojej części lekcji i mogą dopasować się do swoich preferencji oraz tego, co lubi klasa. 

Nauczyciel może częściowo oddać kilka minut lekcji dla uczniów. Ilość czasu przeznaczona na takie zadania zależy od możliwości danej klasy. Jest to szansa na chwilowy odpoczynek dla nauczyciela i monitorowanie pracy przygotowanej przez uczniów. Chodzi przede wszystkim o to, aby dać odpocząć strunom głosowym i napić się wody. 

Uczniowie mogą poczuć się tak, jakby byli nauczycielami. Doświadczą, z jakimi wyzwaniami zmagają się nauczyciele. Prowadzenie fragmentu lekcji pozwoli uczniom na zmianę swojej perspektywy i zrozumienie „drugiej strony”. 

Wady takiej pracy

Zastosowanie podanej metody niesie za sobą pewne minusy. Uczniowie mogą mieć wrażenie, że nauczyciel nie chce prowadzić lekcji i wyręcza się uczniami. Aby temu zapobiec, należy dokładnie przedyskutować takie rozwiązanie razem z uczniami, aby wiedzieli, dlaczego to oni prowadzą części lekcji oraz jakie pozytywne efekty mogą dzięki temu zyskać. 

Uczniowie mogą mieć zupełnie inną wizję przygotowania danego fragmentu lekcji niż nauczyciel. Aby rozwiązać tę kwestię, wystarczy zaprezentować uczniom dane fragmenty lekcji i powiedzieć dokładnie, jaką nauczyciel ma wizję wstępną dotyczącą ewentualnego przeprowadzenia ćwiczenia. Jest to przykład modelowania w oparciu o wzorzec, który daje nauczyciel. Należy zachęcić uczniów do kreatywnego podejścia i modyfikacji ćwiczeń, aby tematyka prowadzonych fragmentów lekcji była różnorodna. 

Jeśli nie będziemy sprawdzać stopnia przygotowania uczniów do prowadzenia fragmentu lekcji, może się okazać, że nie każdy uczeń będzie odpowiednio przygotowany. Aby zminimalizować takie ryzyko, należy dokładnie ustalić odpowiedzialność każdej osoby w grupie oraz sposób, w jaki będą się ze swojej odpowiedzialności rozliczyć. Może być to sprawozdanie po przeprowadzonej lekcji, ustny raport, rozmowa z nauczycielem przed lub po przeprowadzeniu fragmentu lekcji. 

Jak przygotować się do lekcji prowadzonej przez uczniów?

Przede wszystkim uczniowie powinni znać cel takich lekcji. Nie chodzi o to, że nauczyciel nie chce prowadzić swoich zajęć, ale by uczniowie byli bardziej zaangażowani i zaktywizowani. Dodatkowo, jest to nauka przez działanie i podejmowanie różnych akcji. Jeśli dana grupa uczniów ma wytłumaczyć pozostałym w klasie konkretne zagadnienie, to bardziej się do tego przygotuje i w rezultacie zapamięta więcej na dłużej. 

Uczniowie powinni wiedzieć także, że mogą liczyć na wsparcie nauczyciela prowadzącego w każdym zakresie. Nauczyciel na początku dokładnie wyjaśnia całej klasie, jakie możliwości daje takie prowadzenie lekcji oraz pokazuje przykłady wraz z omówieniem wskazówek, zaleceń itd. Następnie nauczyciel przeprowadza burzę mózgów z uczniami, którzy wymyślają różne metody i techniki aktywizujące użyte podczas prowadzenia nietypowej lekcji. 

Jakie etapy lekcji mogą prowadzić uczniowie?

  • Lekcja muzyczna – aby poprowadzić taki fragment lekcji, uczniowie powinni wybrać swoją ulubioną piosenkę. Następnie przygotowują karty pracy dla każdego ucznia z tekstem piosenki. W tekście piosenek znajdują się zadania dla słuchających uczniów do wykonania. Może być to – na przykład – tekst z lukami. Uczniowie słuchają piosenki i wpisują w wolne miejsca usłyszane słowa, uczniowie mają do dyspozycji listę wyrazów i wskazuję te, które znajdują się w piosence. Inna wersja to taka, gdzie uczniowie mają podaną listę wyrazów, ale wpisując je do piosenki, powinni je nieco zmodyfikować. Na przykład z rzeczownika zrobić przymiotnik, odmienić czasownik w odpowiednim czasie, zastosować prefiksy lub sufiksy. Jeszcze inny sposób to taki, w którym uczniowie mają przypadkowe, rozrzucone wersy piosenki, a ich zadaniem jest ułożenie je w odpowiedniej kolejności w piosence.
     
  • Lekcja gramatyczna – wydawać się może, że części gramatyczne powinny być prowadzone tylko przez nauczyciela, ale można oddelegować przeprowadzenie fragmentu lekcji gramatycznego uczniom. Wymaga to oczywiście przygotowania ze strony nauczyciela i uczniów w większym zakresie, ale nie jest niemożliwe. Przykładowo, jeśli uczniowie omawiają zestawienie czasów przeszłych Past Simple i Past Continuous, mogą dokonać prezentacji tego, kiedy używa się danego czasu wraz z przykładami. Pomoże im w tym konsultacja z nauczycielem oraz zapoznanie się z materiałami w formie wideo lub w formie tekstowej, na których będą opierać swoją wiedzę. 

Jeśli dana grupa uczniów ma wytłumaczyć pozostałym w klasie konkretne zagadnienie, to bardziej się do tego przygotuje i w rezultacie zapamięta więcej na dłużej. 

Jeśli temat gramatyczny jest bardziej skomplikowany, nauczyciel może poprosić uczniów o przygotowanie przykładowych zdań do danego zagadnienia gramatycznego. Wtedy nauczyciel omawia samą teorię i przedstawia swoje trzy przykłady, a następne są one prezentowane przez uczniów, np. przedstawienie scenek, zagadek itp. Najważniejsze jest to, że inni uczniowie z klasy, którzy są słuchaczami lekcji przygotowanej przez kolegów, zyskują wewnętrzne przekonanie, że także mogą się nauczyć danego zagadnienia gramatycznego.

  • Dyskusja – na odpowiednim poziomie uczniów. Uczniowie prowadzący wybierają temat oraz przygotowują listę argumentów za oraz przeciw danej tezie. Klasa zostaje podzielona na dwie grupy, każda z nich ma za zadanie przekonać drugą stronę o poparciu ich tezy. W innej wersji tego ćwiczenia klasa zostaje podzielona na trzy zespoły. Pierwsz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy