Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uniqueskills

11 grudnia 2020

NR 20 (Grudzień 2020)

G&G – czyli gramatyka i gry

96

Co często kojarzy się uczniom z gramatyką? Jeśli ich o to zapytamy, większość z nich poda pewnie ćwiczenie typu uzupełnienie zdania czasownikiem z nawiasów w odpowiedniej formie. Jednak mamy do dyspozycji o wiele więcej propozycji niż ten jeden typ zadania. Dziś zajmiemy się tym, jak możemy w formie gier pokazać uczniom gramatykę języka angielskiego.

Dlaczego forma gier?

Jest to związane z tym, że gry są dla uczniów o wiele przyjemniejsze niż uzupełnianie ćwiczeń na kartach pracy lub w podręczniku. Nie mam tu na myśli tego, że zadania z podręcznika nie powinny być uzupełniane. Wszystkiego należy używać, ale z umiarem i dobrze sobie to zaplanować. Gry w różnej formie lub zabawy powodują, że uczniowie nie skupiają się na tym za bardzo, że jest gramatyka języka angielskiego, ale raczej na tym, że można zrobić coś innego na lekcjach. Przecież nie jest powiedziane, że tylko uczniowie młodsi mogą uczyć się języka angielskiego przy pomocy gier i zabaw. A im uczniowie starsi, tym więcej jest zadań z podręczników repetytorium, kart pracy. Postarajmy się pomyśleć o tym w ten sposób – co byśmy czuli, gdybyśmy mieli przygotowywać się do egzaminu, sprawdzianu lub matury w podobny sposób? 

POLECAMY

Przykłady gier

Jeśli chcemy przygotować ciekawe gry gramatyczne dla uczniów, powinniśmy wziąć pod uwagę przede wszystkim wiek, stopień zaawansowania i możliwości uczniów. Musimy tak dopasować różnego rodzaju gry, żeby nie były one zbyt łatwe lub zbyt trudne dla uczniów. Najlepiej jest to zrobić w ten sposób, że uczniowie grają w grę, której poziom jest na początku taki sam jak to, co robią na lekcji. W ten sposób uczniowie na bieżąco uczą się lub utrwalają dane zagadnienie gramatyczne. Taki rodzaj gry powinien być przeprowadzony w klasie razem z nauczycielem, który będzie monitorował i wspierał uczniów w razie potrzeby. 
Kolejnym rodzajem są gry łatwiejsze niż to, co działo się na lekcji. Takie gry mogą być użyte po dłuższym czasie od realizacji danego zagadnienia gramatycznego. Dzięki temu, że poziom jest łatwiejszy, uczniowie będą czuli się bardziej zmotywowani do powtórki oraz nawet jeżeli zapomną o pewnych elementach z danego zakresu gramatycznego, to poprzez delikatne obniżenie poziomu cały czas będą mogli mieć pozytywne wzmocnienie oraz będą mogli przypomnieć sobie dane zagadnienie gramatyczne po zakończonej grze. 
Trzeci typ gry, czyli gry trudniejsza niż to, co działo się w szkole. Przyda się szczególnie wtedy, jeśli uczniowie mają już wprowadzone dane zagadnienie gramatyczne i czują się z nim dobrze, a taka gra jest formą nie tylko powtórki danego materiału, ale także rozszerzenia go lub użycia w nim bardziej złożonych przykładów lub nawet wyjątków od pewnych zasad. Dobór poziomu gry zależy więc od wielu różnych czynników. 
Możemy zacząć od poziomu gry łatwiejszego, potem przejść do średniego, a potem do najtrudniejszego. Musimy tutaj dokładnie obserwować naszych uczniów oraz ich reakcje, który poziom jest dla nich najlepszy i dlaczego.

Ćwiczenie pierwsze
Aby zaprojektować ciekawą grę dla uczniów, możemy na początku zapytać ich o to, jakie są elementy składowe ciekawej gry i dlaczego uczniowie tak uważają. Na wykonanie tego zadania powinniśmy dać im około 5 minut. Podczas tego czasu uczniowie będą mogli porozmawiać ze sobą w parach na ten temat. Na tyle na ile jest to możliwe uczniowie powinni dyskutować w języku angielskim. Potem uczniowie wspólnie zbierają wszystkie swoje pomysły i dzięki temu, my jako nauczyciele, wiemy co jest ważne dla uczniów, jeśli chodzi o gry gramatyczne i dlaczego jest to dla nich ważne. Możemy także zaprojektować dla uczniów tabelę jako narzędzie do pomocy. Uczniowie mogą skorzystać z polskiej wersji tej tabeli lub jako zadanie dodatkowe przetłumaczyć sobie pytania w tabeli na język angielski i o nich dyskutować. Możemy mieć w niej pytania: Co lubię w grach? Dlaczego lubię gry? Co jest w dobrych grach? O czym należy pamiętać? Co nie jest ważne? 

GRA PIERWSZA

Stosujemy ją wtedy, gdy uczniowie mają do porównania dwa lub więcej czasów gramatycznych. Zacznijmy od najprostszego przykładu, czyli od czasów teraźniejszych, czyli Present Simple i Present Continuous. Oczywiście możemy używać do tej gry wszystkich czasów gramatycznych. Musimy jednak zwrócić uwagę na to, że im więcej czasów gramatycznych, tym samo granie w grę będzie dłuższe i bardziej skomplikowane. Oznacza to, że im nasi uczniowie są starsi, tym dłużej gra może trwać i może być bardziej rozbudowana. Prosimy uczniów o to, aby na jednakowych paskach papieru, które są wcześniej przygotowane umieścili swoje zdania twierdzące dotyczące każdego z dwóch porównywanych czasów. To co ważne to to, że uczniowie sami zapisują różne zdania i twierdzenia dotyczące danego czasu. Wygląda to w ten sposób, że uczniowie zapisują na kartkach papieru drukowanymi literami przykłady zdań w danym czasie, a także twierdzenia dotyczące zastosowania danego czasu. 

Dzięki takim przykładom uczniowie uczą się tego, jak rozpoznawać dany czas i go dopasowywać. Jednocześnie będą mogli dopasować kartki pomieszane z czasami gramatycznymi do poprawnych nazw czasów. W pierwszej turze tego ćwiczenia uczniowie analizują 2 czasy gramatyczne i zapisują w jakich kontekstach są one używane. W naszym przypadku będą to zdania dotyczące czasów Present Simple i Present Continuous. Następnie sprawdzamy wszyscy razem, czy twierdzenia dotyczące danych czasów są zapisane poprawnie i czy przy ich pomocy można zgadnąć jaki to czas gramatyczny. Następnie w drugiej turze tego ćwiczenia uczniowie zapisują zdania dotyczące danego czasu gramatycznego z tą różnicą, że część zdań jest zapisana poprawnie, a część zdań zawiera pewnego rodzaju błędy. Wtedy zadaniem uczniów jest po przeczytaniu danego zdania określenie czy jest ono poprawne. Jeśli jest zapisane niepoprawnie, trzeba je poprawić. Dzięki takiej grze uczniowie uczą się nie tylko rozpoznawać dany czas gramatyczny, ale są także bardziej uważni w określaniu swoich zdań oraz przy tym, czy dane zdanie jest zapisane poprawnie, czy też nie. Im więcej będziemy mieć przećwiczonych czasów gramatycznych z uczniami, tym szerszy zakres będziemy mieć w swoich zdaniach zapisanych przez uczniów, a dzięki temu nasza kolekcja będzie szersza.

 

GRA DRUGA

W tej grze uczniowie przygotowują ze wszystkich czasów gramatycznych, które już omówili różne operatory lub słowa klucze, które wskazują na to jaki czas lub jakie czasy powinny być użyte z danym słowem. Przykładowo, ze słówkiem never najczęściej używamy czasu Present Simple do opowiadania o czynnościach, które nie dzieją się nigdy. Wyraz ten występuje także do opowiadania o doświadczeniu i jest możliwy z czasami Perfect, na przykład, z czasem Present Perfect w zdaniu „Nigdy nie jadłem ślimaków”. Uczniowie przygotowują sobie takie słowa i wszystkie operatory. Mogą zrobić to w formie listy, którą następnie rozetną i z którą będą mogli pracować w ten sposób, że wylosują jedną karteczkę i z wylosowanym wyrazem lub operatorem będą musieli zapisać jedno zdanie lub je wypowiedzieć na głos. Możemy także pracować z tym materiałem w ten sposób, że uczniowie mają wylosować, na przykład, 5 karteczek i z tymi karteczkami mają ułożyć krótką historyjkę, krótkie opowiadanie, dialog lub cokolwiek innego w taki sposób, żeby było to wszystko logiczne i gramatyczne. Uczniowie mogą także z wykorzystaniem wylosowanych karteczek przeprowadzić dialog z kolegą i koleżanką z klasy. Następnie można taki dialog zaprezentować klasie, która da informację zwrotną uczniom.

Inny wariant

W innym wariancie tego ćwiczenia językowego uczniowie korzystają z operatorów i słów kluczy, a następnie zapisują je na przypadkowych polach na karcie do gry w bingo. Każdy z uczniów przygotowuje sobie od jednej do trzech takich kart bingo o standardowym formacie. Następnie jedna wybrana osoba z klasy lub nauczyciel losuje ze wszystkich wcześniejszych karteczek po kolei różne i odczytuje je na głos. Zadaniem uczniów jest gra tak jak w klasyczny bingo z tą różnicą, że gdy uczeń rozpozna, że na swojej karcie skreślił wszystkie pola w pionie w poziomie lub w poprzek, to przed przyznaniem mu punktu musi pokazać daną kartę klasie lub nauczycielowi, a następnie z wykorzystaniem słów z tego jednego rzędu bingo opowiedzieć kilka zdań. Przykładowo, jeśli uczeń wylosuje operator do, będzie musiał powiedzieć pytanie w czasie Present Simple itd. Punkt za skreślenie bingo będzie można dostać tylko wtedy, jeśli wszystkie słowa klucze i operatory będą przez ucznia użyte w poprawnej formie.


Inspiracja

Aby przygotowanie takiej gry było możliwe także w wersji online, uczniowie mogą przygotować swoje karty do gry w bingo wcześniej w ramach odwróconej klasy lub w ramach zadania domowego. Musimy tutaj pamiętać o tym, żeby wszyscy uczniowie skorzystali z jednego generatora kart bingo. W ten sposób będziemy mieć gwarancję, że wzór kart będzie taki sam, tak samo jak ich wielkość, kolorystyka itd. Opowiedzmy uczniom na początku o tym, dlaczego ważne jest korzystanie z jednego generatora do bingo i zachęćmy do stworzenia przy jego pomocy kilku kart. Jeśli uczniowie będą zgodni, to każdy z nich może przygotować po kilka kart, a następnie w klasie mogą się nimi wymieniać. Aby karty były wielokrotnego użytku, można je zalaminować lub włożyć w przezroczyste koszulki i na nich pisakami suchościeralnymi zaznaczać swoje odpowiedzi.

Co może być potrzebne do przygotowania rożnych gier?

Wszystko zależy od tego, czy nasze gry będą przygotowywane i przeprowadzone w wersji online czy w wersji offline. Jeśli chcemy przeprowadzić gry gramatyczne z uczniami w klasie, z pewnością przydadzą nam się notatniki, kartki papieru, brystol, szary papier, kolorowe pisaki, markery, tablica suchościeralna, gąbka, wycinki z gazet, flashcard, nożyczki, klej, taśma klejąca. O resztę składników do gier językowych możemy zapytać naszych uczniów. To bardzo dobry sposób na to, aby i oni czuli się zmotywowani do pracy i mieli ochotę na uczestnictwo w takich zajęciach. 
Jeśli przygotowujemy gry językowe w wersji online, to przede wszystkim będziemy potrzebować różnych narzędzi. Proponuję zacząć od bezpłatnych, na przykład, pakietu LibreOffice lub też Open Office...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy