Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

17 października 2022

NR 31 (Październik 2022)

Jak pomóc w kształtowaniu poprawnej wymowy, trenując rozumienie ze słuchu? Wnioski po konferencji IATEFL w Belfaście, cz. II

0 74

Prawidłowa wymowa oraz rozumienie ze słuchu to dwa nierozerwalnie powiązane ze sobą obszary, które są bardzo istotne w nauczaniu zarówno uczniów szkoły podstawowej i średniej, jak i dorosłych uczestników kursów General English czy Business English. Jednocześnie na trenowanie tych umiejętności poświęcamy z reguły niewiele czasu, uznając często, że „są ważniejsze sprawy”. Tymczasem, jak się okazuje, kształcąc uczniów w jednym z tych obszarów, pomagamy im w prawidłowym opanowaniu drugiego.

Podczas tegorocznej Międzynarodowej Konferencji dla Nauczycieli Języka Angielskiego IATEFL w Belfaście działające dla osób o konkretnych zainteresowaniach tzw. special interest groups dysponowały – każda – jednym całym dniem. W tym dniu odbywało się od siedmiu do ośmiu wykładów lub warsztatów (niezależnie od wszystkich pozostałych). Takich grup w IATEFL działa obecnie szesnaście, a zajmują się one następującymi obszarami nauczycielskich zainteresowań (wykaz w porządku alfabetycznym):

POLECAMY

  • Business English BESIG
  • English for Speakers of Other Languages ESOLSIG
  • English for Specific Purposes ESPSIG
  • Global Issues GISIG
  • Inclusive Practices & Special Educational Needs IP&SENSIG
  • Learner Autonomy LASIG
  • Leadership and Management LAMSIG
  • Literature LitSIG
  • Learning Technology LTSIG
  • Materials Writing MaWSIG
  • Pronunciation PronSIG
  • Research ReSIG
  • Teacher Development TDSIG
  • Teacher Training and Education TTEdSIG
  • Testing, Evaluation and Assessment TEASIG
  • Young Learners and Teenagers YLTSIG

 

 

Jak pokazuje powyższe zestawienie, nie istnieje jeszcze Listening Comprehension SIG. Uważamy jednak, że jest to tylko kwestia czasu, ponieważ wiele wykładów i warsztatów krąży wokół tego tematu od lat. Oto kilka przykładów.

LISTENING COMPREHENSION

(autorki wysłuchanych wykładów i warsztatów: Nicola Schmidt-Renfree, Sheila Thorn, Choreanne Frei, Kerstin Sandstrom)

Największe wrażenie wywarł na nas ostatni wykład ostatniego dnia konferencji, mianowicie sesja doktor Nicoli Schmidt-Renfree Listening ‘faster’ and more accurately at higher levels of proficiency (przykłady z poziomu intermediate oraz advanced). Nicola Schmidt-Renfree uważa tę umiejętność za bardzo trudną – zarówno dla ucznia do przyswojenia, jak i dla nauczyciela do trenowania, ponieważ niełatwo jest ocenić, w jaki sposób ucząca się osoba przetwarza w swoim mózgu to, co usłyszy. Autorka prowadzi badania naukowe w tej dziedzinie – interesują ją mechanizmy przetwarzania bodźców słuchowych przez mózg człowieka. Wykorzystuje wyniki swoich badań do opracowywania technik pozwalających na bardziej efektywne rozpoznawanie i przetwarzanie złożonych struktur gramatycznych podczas słuchania, co z kolei pozwoliłoby uczniom na „przyspieszenie” bardziej dokładnego zrozumienia odsłuchiwanych zdań. Jak podkreśla badaczka, w automatyzowaniu rozumienia zaawansowanych gramatycznie informacji bierze udział pamięć proceduralna, nie deklaratywna, i to ją należy poddawać treningowi.

Z kolei Sheila Thorn w wykładzie A practical, goal-focused combined approach to teaching real-life L2 listening przyznała, że nauczanie (nie mylić z testowaniem!) rozumienia ze słuchu jest najtrudniejszym obszarem dla nauczyciela. Prelegentka zaproponowała, aby podczas słuchania położyć nacisk na następujące cele (listening goals):

  • LG 1 – build up learner’s confidence,
  • LG 2 – increase learner’s automaticity (in order to decode effortlessly),
  • LG 3 – increase learner’s lexical knowledge (both aural and orthographic),
  • LG 4 – encourage learners to work out for themselves the meaning of unfamiliaer lexis,
  • LG 5 – train learners to focus on prominent words in a stream of speach.
     

Postulowała również nowe, trzyczęściowe praktyczne podejście do tego zagadnienia:

  • traditional LC,
  • meaning building with teacher as facilitator,
  • decoding (recognizing key words).


    Choreanne Frei w wystąpieniu A tall well or at all well? skoncentrowała się na różnicach w procesie budowania znaczenia (top-down approach) oraz odszyfrowywania znaczenia (bottom-up approach) w proponowanych przez siebie ćwiczeniach, mających wspomóc uczniów w czasie lekcji online lub wideokonferencji. 
     

    Wyróżniła następujące parametry:
    • identifying sounds,
    • establishing where words begin/end (word-snakes),
    • dealing with unknown words,
    • chunking (establishing where phrases begin/end),
    • paying attention to sentence stress,
    • recognizing where clauses begin/end.

     

    Według Choreanne Frei w po­­dejściu bottom-up należało­­by się skupić na następujących wyzwaniach:
    • individual sounds,
    • variation of sounds,
    • minimal pairs,
    • rapid speech,
    • common word structures.


    Jeszcze inny ciekawy punkt widzenia zaprezentowała Kerstin Sandstrom, która w wystąpieniu Note-taking: EAP [English for Academic Purposes] listening skill or ancient art? skupiła się na ważnym i przydatnym treningu robienia notatek, przypominając, że w czasie tej czynności występuje zarówno słuchanie, jak i – jednocześnie – streszczanie kluczowych informacji.

    Jeśli chodzi o poprawną wymowę angielską, istnieje oczywiście Pronunciation Special Interest Group (PronSIG), w obrębie której znalazło się (jak co roku) wiele ciekawych wykładów i warsztatów. Kilku udało nam się wysłuchać.

    PRONUNCIATION

    (autorzy wysłuchanych wykładów i warsztatów: Robin Walker, Jennifer Johnston, Mojca Belak, Kasia Warszyńska, Volha Yermakova, Liz Bigler)

    Jennifer Johnston w sesji Teaching pronunciation during a global pandemic skupiła się na nauczaniu prawidłowej wymowy w czasie lekcji online. 
     

    Zaproponowała np. następujące techniki:
    • stomping or clapping on stressed syllables,
    • stretching a scrunchy on stressed syllables,
    • back-chaining,
    • transcript marking (linking, stress, intonation),
    • noticing patterns,
    • recording voice (using Zoom with transcript feature).


    Z kolei Kasia Warszyńska (I’m a lemon tree! How to teach pronunciation creatively), Liz Bigler (Pronunciation instruction for all with the Color Vowel Charti), Mojca Belak (A pick and mix selection of pronunciation activities) i Volha Yermakova (Organising language recycling for higher-level students) prezentowały całą gamę kreatywnych, a przy tym bardzo zabawnych technik, przydatnych w codziennym nauczaniu poprawnej wymowy różnych grup wiekowych, od dzieci i nastolatków po osoby dorosłe. Zabawy z tańcami...

    Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

    Co zyskasz, kupując prenumeratę?
    • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
    • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
    • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
    • ...i wiele więcej!
    Sprawdź

    Przypisy