Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uniqueskills

22 października 2020

NR 19 (Październik 2020)

Nagłe zastępstwo? To nie problem

25

Zapewne wiele razy spotkała nas taka sytuacja, przychodzimy do pracy i okazuje się, że oprócz naszych planowanych zajęć jeden z nauczycieli jest chory i mamy w planie nagłe zastępstwo. Często jest tak, że sami uczniowie mogą być tym faktem zaskoczeni. O ile jednak oni po prostu uczestniczą w zajęciach, to my mamy je przygotować. Co możemy zrobić, jeśli wypadnie nam nagłe zastępstwo? Jest kilka konkretnych wskazówek, które pomogą nam wyjść z tej sytuacji. I o tym będzie ten artykuł. 

Gdy prowadzimy zastępstwo możemy podążać za kilkoma zasadami, które pomogą nam w tym, aby taka lekcja była bardziej efektywna i żebyśmy nie mieli takiego poczucia, że uczniowie odczują, że nie wiedzieliśmy odpowiednio wcześniej o takim zastępstwie.

POLECAMY

Zasada 1.

Bardziej aktywni są uczniowie. Być może dla niektórych jest to oczywiste, ale nie dla wszystkich. Jeśli wprowadzamy nowy temat w naszej klasie czy grupie, to pewnie opowiadamy naszym uczniom o pewnych zasadach, prezentujemy jakieś przykłady itd. Jeśli jednak mamy do poprowadzenia zastępstwo, skupmy się raczej na tym, żeby to uczniowie odgrywali bardziej aktywną rolę. W tym celu możemy, np. zapytać ich o to, co się działo wcześniej na zajęciach, możemy poprosić ich o to, aby opowiedzieli nam kilka słów o sobie, jeśli oczywiście jest to klasa, której nie znamy. Dzięki tym krótkim ćwiczeniom to uczniowie mówią, a nie my. 

Zasada 2. 

Możemy także założyć wykorzystanie takiej zasady, że na nasze każde zadane pytanie uczniowie mają odpowiedzieć co najmniej trzema zdaniami. Jeśli zdania są bardzo krótkie, to może być ich nawet pięć. Jest to o tyle istotne, że wtedy uczniowie czują się bardziej zaangażowani w dane ćwiczenie lub zadanie. Dodatkowo uczniowie ćwiczą wymowę w języku angielskim, a finalnie to oni są bardziej aktywni na zajęciach. W mojej pracy są osoby, z którymi współpracuję, a które mają opory przed mówieniem w języku angielskim. Jeśli tak jest, to stosuję właśnie tę zasadę i dopowiadam im, że to przecież oni są gwiazdą każdego spotkania, a ja chcę ich po prostu wesprzeć i wskazać dobrą drogę. Dodatkowo mówię o tym, że nie jest to możliwe, aby nauczyć się mówienia w języku angielskim bez faktycznego mówienia i popełniania różnych błędów. Przytaczam także kilka przykładów ze swojego życia, aby im pokazać, że ja też w procesie uczenia się robiłam wiele błędów.

Zasada 3.

Na nagłe zastępstwa lepiej przygotować sobie ćwiczenia, w których uczniowie mają dużo do mówienia. Dlaczego tak? Przede wszystkim my nie musimy nosić ze sobą dodatkowych materiałów w dużej ilości. Jeśli mamy możliwość skorzystania z laptopa w naszej sali, to wszystko jest o wiele łatwiejsze. Najłatwiej jest, żebyśmy przygotowali sobie na naszym dysku Google Drive gotowe pytania w pliku, które będziemy mogli użyć do dyskusji z uczniami. Możemy także zapisać sobie linki do wartościowych miejsc w sieci z materiałami dotyczącymi mówienia, ale istnieje tutaj ryzyko, że jeśli nie będziemy mieć internetu w klasie, to nie dostaniemy się do naszych materiałów.

Zasada 4.

Słuchamy uczniów. Być może uczniowie lubią jakieś określone tematy i jeśli ich o nie zapytamy, to otrzymamy już gotowe przyjemne tematy, np. podróżne. Na ich podstawie możemy stworzyć ćwiczenia, które będziemy mogli wykonać z uczniami. Jeśli zaczniemy od tematów, na które uczniowie lubią mówić, to będzie nam o wiele łatwiej poprowadzić zajęcia. Jest to dobra droga, szczególnie w klasie, w której nie mieliśmy często zajęć i jest to dla nas nowa grupa. Możemy także wykorzystać zasady słuchania, aby zapytać uczniów czy jest, na przykład, jakiś zagadnienie językowe lub gramatyczne, z którym większość osób ma pewne problemy. Wtedy możemy po prostu zająć się pracą nad tym zagadnieniem i pomóc uczniom je zrozumieć. Musimy tutaj jednak pamiętać o tym, żeby nie robić uczniom tylko i wyłącznie zwykłego wykładu, ale po krótkim wytłumaczeniu zaproponować im wiele zadań praktycznych, tak abyśmy mogli sprawdzić, czy uczniowie rozumieją to, co wytłumaczyliśmy. 

Zasada 5.

Dajemy uczniom wybór. Oczywiście nie chodzi tutaj o to, że uczniowie będą mogli sobie wybrać przeprowadzenie całej lekcji od A do Z. Możemy dać im do wyboru kilka ćwiczeń, spośród których będą mogli sobie wybrać te, które są dla nich bardziej interesujące. Dzięki temu uczniowie poczują się bardziej zaangażowani, powinni chętniej uczestniczyć w takich zajęciach. Jeśli połączymy tutaj metodę lub zasadę związaną z dawaniem uczniom większego pola do mówienia, możemy ich także poprosić o wymyślenie swoich własnych modyfikacji wybranych ćwiczeń w ten sposób, aby poćwiczyć daną strukturę lub zagadnienie językowe. Jeśli chcemy dać uczniom wybór, pomoże nam w tym także jedno z praktycznych narzędzi.

TECZKA Z POMYSŁAMI. Żebyśmy nie musieli się denerwować ani zastanawiać nad tym, co będziemy mogli robić na zastępstwie, nawet tym najbardziej niespodziewanym, z pomocą przyjdzie nam teczka z pomysłami. Można zrobić ją w dwóch wersjach. W wersji online oraz w wersji papierowej. Wersję online tworzymy wcześniej w domu na swoim dysku Google Drive lub One Drive – plik typu Word lub Excel, jeżeli jest to dla nas wygodniejsze. W pliku typu Word możemy stworzyć osobne kategorie, a w pliku Excel możemy stworzyć osobne zakładki. Każda zakładka lub nagłówek pomoże nam uporządkować dane treści dla uczniów. Możemy pomyśleć o różnych typach zakładek. Mogą to być, na przykład, pomysły dotyczące gramatyki, słownictwa, listy pytań, ciekawych obrazków, gotowych scenariuszy i wszystkiego, co tylko przyjdzie nam do głowy. Gdy już przygotujemy zakładki, można pomyśleć o ich systematycznym uzupełnianiu. 

Ciekawa wskazówka!
Bardzo dobrym pomysłem jest wymienianie się swoimi pomysłami oraz plikami albo też utworzenie jednego wspólnego pliku dla kilku nauczycieli, wtedy każdy będzie mógł dodawać znalezione inspiracje. Musimy pamiętać jednak o tym, aby nie kasować rzeczy wpisanych przez innego nauczyciela, nawet jeżeli my byśmy z tego nie skorzystali. Może okazać się, że inny nauczyciel będzie w stanie dostosować ten pomysł lub materiał do swoich potrzeb. Jeśli będziemy pracować w ten sposób, że więcej nauczycieli będzie miało dostęp do jednego pliku, to musimy dokładnie ustalić zasady takiego funkcjonowania oraz tego kto za co odpowiada. Jeśli wszystko ułoży się pomyślnie, będziemy w stanie w szybkim tempie uzupełnić taki plik i nasza teczka pomysłów będzie bardzo obszerna. Do tego będziemy też mogli korzystać z pomysłów innych nauczycieli.

Oto kilka propozycji tego, co możemy wpisać do każdej z kategorii.

  • Kategoria gramatyka. Możemy wpisać tutaj linki do ciekawych kanałów na YouTube w języku polskim lub w języku angielskim, linki do podcastów w języku angielskim lub w języku polskim, linki do wartościowych serwisów z materiałami dotyczącymi gramatyki języka angielskiego. Dodatkowo dobrze jest dołożyć krótki komentarz, szczególnie jeżeli plik będzie tworzony przez kilku nauczycieli. Jeśli chcemy, żeby rzeczy były bardziej uporządkowane wizualnie, możemy skorzystać z propozycji poniższej tabelki.
     
Kategoria
gramatyka
Link
Dlaczego? Jak
wykorzystać?
Notatki
1. www.ang.pl Zbiór ćwiczeń i zasad gramatycznych na różnych poziomach Jako baza gramatyczna, do robienia ćwiczeń, do zadań ustnych na podstawie ćwiczeń itd. Można dodawać komentarze pod teorią. Uczniowie też mogą stworzyć tam swoje konto itp.
2. …      
3. …      

 

  • Słownictwo. W tej kategorii możemy umieścić zasoby do tworzenia fiszek językowych, listy różnych słów, linki do słowników językowych z możliwością odsłuchania wyrazów, linki do blogów językowych z inspiracjami dotyczącymi uczenia się słownictwa oraz różnych ćwiczeń.
     
  • Listy pytań. To bardzo ciekawa kategoria, która pomoże nam definitywnie przełamać lody z każdą grupą językową. Możemy wklejać tutaj odnośniki do tablic na Pintereście z różnymi pytaniami, a następnie wyświetlać je na rzutniku lub tablicy interaktywnej, możemy zapisywać strony internetowe z bankami pytań do danego poziomu lub w odniesieniu do danego tematu. Inną możliwością jest zbieranie list pytań z podziałem na odpowiednie czasy gramatyczne, to znaczy każda lista pytań jest w jednym konkretnym czasie gramatycznym.
     
  • Gotowe scenariusze. Umieszczamy tutaj linki do materiałów od innych nauczycieli, którzy wyrazili zgodę lub opublikowali w sieci swoje autorskie scenariusze. Dzięki temu, jeżeli trafi nam się klasa, która realizuje już z nami różne zadania na mówienie lub też, jeżeli my będziemy chcieli zrealizować inny temat, to zawsze możemy sięgnąć do takiego gotowego scenariusza. Istotne jest jednak to, żebyśmy wiedzieli co jest w danym scenariuszu i czy zawiera on w sobie arkusz odpowiedzi. Powinniśmy także być świadomi mniej więcej ile czasu może nam zająć realizacja podobnego scenariusza z uczniami. Możemy także wziąć pod uwagę to, czy potrzebujemy jakichś materiałów dodatkowych typu karty pracy dla uczniów, czy, na przykład, scenariusz opiera się o plik wideo, który jest dostępny na YouTube. Proponuję, żeby na każdy poziom posiadać z 3 lub 4 takie scenariusze, których tematyka będzie ciekawa także dla nas. Nie ma chyba niczego trudniejszego niż prowadzenie zajęć na tematy, które są dla nas zupełnie nieciekawe. Szczególnie, jeżeli bierzemy pod uwagę zastępstwo. Uczniowie wtedy to wyczują i nie będą tak zaangażowani w zajęcia.

Gdy już stworzymy taki plik, musimy go tylko udostępnić sobie lub innym nauczycielom. Wszystko zależy od tego czy przygotowujemy taki plik sami dla siebie, czy także dla kogoś lub z kimś.

Praktyczna wskazówka!
Jeżeli chcemy mieć dostęp do pliku nie tylko z poziomu komputera, ale także w swoim telefonie, nawet jeżeli w naszej klasie wysiądzie internet, możemy skorzystać z kodów QR. Żeby stworzyć taki kod, musimy udostępnić nasz plik, na przykład, z poziomu Google Drive. Gdy już mamy link dostępu, wchodzimy na stronę internetową i zamieniamy go na kod QR. Wtedy taki kod zapisujemy sobie jako plik .jpg, .png lub .pdf na dysku naszego komputera, najlepiej jeszcze w chmurze lub na jakimś pendrive’ie. Możemy wtedy taki kod również wydrukować i nakleić w naszym kalendarzu. Wtedy nie musimy pamiętać żadnego linka dostępu, wystarczy tylko, że w naszym telefonie zainstalujemy skaner kodów QR i będziemy mieli połączenie z internetem w telefonie. Musimy tylko odczytać kod QR i już mamy dostęp do niego z poziomu telefon. Aby utworzyć kod QR, możemy skorzystać z następujących stron: https://pl.qr-code-generator.com/ lub https://www.qr-online.pl/. Do odczytywania kodów QR możemy pobrać następujące bezpłatne aplikacje:

Możemy także wejść bezpośrednio do sklepu Google Play i tam wybrać interesującą nas aplikację, a następnie ją zainstalować.

Możemy również stworzyć naszą teczkę pomysłów w wersji offline. Musimy wybrać do tego takie miejsce lub taki zeszyt albo notatnik, który mamy zawsze ze sobą. Myślę, że tutaj bardzo dobrze sprawdzi się terminarz lub kalendarz albo jakiś mały notatnik. Postępujemy podobnie jak w powyższym przykładzie, tylko wszystkie rzeczy zapisujemy ręcznie. Działanie takiej teczki w wersji papierowej niesie ze sobą takie ograniczenia, że jest to tylko zbiór informacji na papierze, a i tak musimy wszystko wyszukać ręcznie w internecie. Do takiego notatnika możemy także wklejać wydrukowane kody QR, musimy jednak liczyć się z tym, że zajmie nam to trochę więcej czasu. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, żebyśmy stworzyli sobie taki notatnik lub kilka stron formatu A4, które zawsze będziemy mieć ze sobą w naszej torbie. Wybór wersji zależy od nas, najważniejsze, żeby materiały były systematycznie uzupełniane. W ten sposób nawet jeżeli będzie nas czekało zastępstwo wielorazowe w danej klasie, to i tak będziemy przygotowani na różne rozwiązania. 

Oto kilka przykładów prostych ćwiczeń na mówienie bez przygotowania.

  • Przeprowadzenie wywiadów. Uczniowie dobierają się w pary, a następnie decydują jaką słynną osobą będą. Nie mówią o tym drugiej stronie. Drugi uczeń ma przy pomocy pytań po 5 minutach takiej rozmowy zgadnąć kim jest uczeń numer 1. W tej grze uczniowie ćwiczą zadawanie pytań w różnych czasach, ć...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy