Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty anglistyki

22 października 2020

NR 19 (Październik 2020)

Strategie na słuchanie do E8

34

Słuchanie na egzaminie ósmoklasisty jest czymś, czego uczniowie często się obawiają. Zapewne nie są do końca przekonani, że uda im się wyłapać i zrozumieć sens nagrania oraz zaznaczyć odpowiednie odpowiedzi. Mogą się zastanawiać nad tym, czy będą w stanie usłyszeć i zrozumieć wszystkie osoby na nagraniach. To tylko kilka przykładów obaw związanych ze słuchaniem. Zawsze możemy zrobić coś dla naszych uczniów i pomóc im oswoić słuchanie.

Teoretycznie słuchamy zawsze i wszędzie. Ucz­niowie robią tak samo. Słuchają nauczycieli, słuchają muzyki, słuchają swoich rodziców lub opiekunów. Jednak ile z tego, czego słuchają, jest przetwarzane poprawnie? Jak to wygląda ze słuchaniem w warunkach szkolnych? Czy nasi uczniowie są skoncentrowani na słuchaniu, czy raczej losowo wybierają różne odpowiedzi? Jeśli poobserwujemy naszych uczniów podczas wykonywania zadań na słuchanie, będziemy mogli przeanalizować ich zachowania, a dzięki temu wdrożyć różne pomocne techniki i triki, aby pomóc im w osiągnięciu jak najlepszych rezultatów na egzaminie ósmoklasisty.

POLECAMY

Czym jest słuchanie lub raczej rozumienie ze słuchu na egzaminie?

Zacznijmy od tego, że uczniowie powinni dobrze wiedzieć, jakie są wymagania dotyczące słuchania. Może być tak, że uczniowie nie do końca wiedzą, czego mogą się spodziewać, zwłaszcza jeśli dopiero zaczynają swoje przygotowania do takiego egzaminu. Możemy poprosić uczniów o zapoznanie się z informacjami zamieszczonymi na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, ale aby mieć pewność, że wszyscy wszystko rozumieją, możemy fragment z informatora przedstawić w formie quizu. Weźmiemy pod uwagę ten fragment: „Podstawę zadań sprawdzających wiadomości i umiejętności w zakresie rozumienia ze słuchu stanowią krótkie teksty dwukrotnie odtwarzane w sali egzaminacyjnej z płyty CD, na której – oprócz tekstów w języku obcym – nagrane są instrukcje w języku polskim dotyczące rozwiązywania zadań. Część zadań może być oparta na materiale ikonograficznym1” oraz to, że czas trwania nagrań to 20–25 minut; są to teksty oryginalne adaptowane, które są czytane przez rodzimych użytkowników języka, nagrania są powtarzane 2 razy, jest też polecenie przerwy i na wykonanie zadań, udział w wyniku sumarycznym na pomiędzy 20 a 25%. 

A teraz pomyślmy, jak można zadać do tego pytania sprawdzające zrozumienie instrukcji?

Propozycja ćwiczenia

Gdy przekażemy uczniom te informacje, po pewnym czasie zapytajmy ich o to, co pamiętają z wymagań dotyczących słuchania lub też przygotujmy dla nich krótki quiz. Oto przykładowe pytania.
 

1. Ile razy są powtarzane nagrania na egzaminie:

  • tylko raz;
  • dwa razy,
  • 3 razy.

2. Kto czyta teksty do zadań na słuchanie:

  • osoby zwane native’ami,
  • wybrani nauczyciele języ­­­ka angielskiego,
  • aktorzy wybrani do tej roli.


To przykłady bardzo prostych pytań, więc z pewnością uczniowie nie będą mieli trudności z wyborem odpowiedzi. Jeśli chcemy, możemy także na początku zadać uczniom te pytania, a dopiero potem udzielić na nie odpowiedzi. Ważne jest to, żeby uczniowie mieli poczucie, że same wymagania dotyczące egzaminu są proste i jego forma jest jasna i zrozumiała.

Ćwiczenia wstępne

Zapytajmy naszych uczniów o to, jakie mają obiekcje dotyczące słuchania do egzaminu ósmoklasisty. Jeśli to będzie dla uczniów łatwiejsze, mogą nam o tym opowiedzieć nawet w języku polskim. Ważne jest, żebyśmy poznali ich wyzwania i to, czego się obawiają. Może będą obawiać się tego, czy zrozumieją nagranie? Może obawiają się akcentu osób mówiących w nagraniu? Może będą obawiać się, czy prawidłowo zrozumieją zdania lub całe frazy? A może jest to coś zupełnie innego? Jeśli o to nie zapytamy, to nie poznamy odpowiedzi. Zapiszmy sobie wszystkie obiekcje uczniów, by następnie metodycznie, krok po kroku na nie reagować i odpowiadać. 

Możemy także wszystkie obiekcje uczniów zamieścić na jednej liście pytań i po kolei na nie odpowiadać w toku trwania roku szkolnego lub semestru. Gdy odpowiemy na dane wyzwanie lub problem uczniów zapisany na liście, wykreślamy go z listy i dodajemy datę, kiedy rozwiązaliśmy wspólnie to wyzwanie. Dzięki temu bardziej motywujemy uczniów i widzą postęp swoich działań. Lista obiekcji będzie się kurczyć, a uczniowie będą zyskiwać pewność językową związaną ze słuchaniem.

Egzaminowe FAQ 

Uczniowie mogą mieć pytania dotyczące tego, jak przygotować się do egzaminu pod kątem słuchania. Oto kilka pytań i ćwiczeń pomagających w przygotowaniach. 

Pytanie pierwsze: Co zrobić, jeśli nie będę rozumieć każdego słowa w nagraniu?
Tak naprawdę rozumienie każdego słowa w nagraniu nie jest kluczowe. Może przecież zdarzyć się, że także w języku polskim czasem nie rozumiemy znaczenia każdego wyrazu, ale jesteśmy w stanie domyślić się sensu zdania na podstawie kontekstu. Z angielskim jak dokładnie tak samo. Głównym zadaniem uczniów jest zrozumienie tego, jaka jest główna myśl tekstu, jaki jest jego wydźwięk, w jaki sposób przekazywane są informacje i jakie one są. To można wywnioskować na przykładzie pierwszego przesłuchania nawet wtedy, gdy uczniowie nie znają wszystkich słów.

Możemy pomóc uczniom, podając przede wszystkim swój przykład, gdy to my uczyliśmy się słuchania w języku angielskim oraz jak sobie z tym poradziliśmy. Nie chodzi o to, żebyśmy podawali tylko przykłady, kiedy wszystko nam się udawało, ale właśnie o te momenty, kiedy mieliśmy więcej pracy lub gdy narastały w nas obawy. Dzięki temu pokażemy uczniom, że skoro nam się udało (a było to wtedy, gdy dostęp do różnych internetowych rozwiązań był limitowany lub niemożliwy), to im tym bardziej się uda, ponieważ mogą skorzystać z wielu różnych rozwiązań. 

1. Propozycja
Takie słuchanie do egzaminu możemy ćwiczyć w następujący sposób. Przygotowujemy dla uczniów krótsze nagrania. Za każdym razem zadanie uczniów dotyczy wysłuchania nagrania raz lub dwa. Następnie uczniowie zapisują, jaka jest ogólna myśl danego tekstu (jeśli to możliwe – jednym wyrazem lub jeżeli nie – krótką frazą). Dzięki temu będą mogli ćwiczyć na początku umiejętność słuchania, aby dowiedzieć się, jaka jest główna myśl tekstu. Możemy przygotować dla uczniów taką templatkę: 
 

Tekst 1
main idea:
 
Tekst 2
main idea:
 
Tekst 3
main idea:
 
Tekst 4
main idea:
 
Tekst 5
main idea:
 
Tekst 6
main idea:
 


2. Propozycja
Korzystając z powyższej tabelki, możemy także popracować nad tym, żeby uczniowie mogli posłuchać nagrania dwa razy i wywnioskować z tekstu więcej szczegółów. Prosimy uczniów o zapisanie tego, co zrozumieli, oprócz głównej idei tekstu. Wtedy rozszerzamy naszą tabelę, a uczniowie wpisują w nią słowa-klucze z nagrania. Jeśli zaczynamy pracę z takim słuchaniem, dobrze sprawdzi się to, żeby uczniowie mogli wymienić się między sobą swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi tego, co i jak zrozumieli z tekstu. Mogą pracować w parach lub w małych grupach. Dzięki temu nabiorą pewności siebie i będą mogli wymienić się swoimi pomysłami. Trzeba tutaj zaznaczyć także, że uczniowie mają prawo do pomyłek i popełnienia błędów. Cały czas się uczą, a mogą przecież usłyszeć dany wyraz w inny sposób lub też nie będą znali znaczenia danego wyrazu. Powinniśmy także uspokoić uczniów, mówiąc im o tym, że wykonywanie tego rodzaju ćwiczeń naprawdę może pomóc.

3. Propozycja
W kolejnym ćwiczeniu pracujemy z uczniami nad wyciąganiem głównej idei z danego nagrania. Przygotowujemy dla nich tabelkę, w której do każdego nagrania zamieszczamy trzy słowa-klucze. Tłumaczymy uczniom, że słowa-klucze są to takie słowa, które – jak sama nazwa wskazuje – są kluczowe lub najważniejsze w danym nagraniu. Dodatkowo do trzech wybranych słów-kluczy dodajemy jeszcze dwa lub trzy inne. Może to wyglądać następująco:
 

Tekst 1
main ideas:
holiday, pets, travelling, hobby, free time
Tekst 2
main ideas:
health, holiday, broken leg, nurse, apple
Tekst 3
main ideas:
cafe, free time, holiday, desk, smartphone
Tekst 4
main ideas:
propozycje uczniów
1.
2.
3.
4.
5.
Tekst 5
main ideas:
propozycje uczniów
1.
2.
3.
4.
5.
Tekst 6
main ideas:
propozycje uczniów
1.
2.
3.
4.
5.


Pytanie drugie: Jak ćwiczyć słuchanie w do­­­mu?
Jeśli zachęcimy uczniów do ćwiczenia słuchania w domu, to będzie im łatwiej nie tylko na samym egzaminie, ale także podczas słuchania w klasie. Po pierwsze, powinniśmy wyjaśnić uczniom, dlaczego warto robić zadania ze słuchaniem w domu – im więcej praktyki, tym lepsze rezultaty można osiągnąć. Ważne jest też to, żeby uczniowie mieli kilka możliwości wyboru różnych narzędzi, za pośrednictwem których mogą słuchać w czasie poza szkołą. Nie jest powiedziane, że uczniowie powinni słuchać tylko i wyłącznie formatów nagranych do egzaminu ósmoklasisty. Zaproponujmy im, żeby słuchali różnych nagrań i wykonywali do nich zadania. Później możemy dodawać zadania o typowo egzaminacyjnym formacie, ale dajmy też uczniom trochę swobody w słuchaniu.

4. Propozycja
Poprośmy naszych uczniów o to, aby przez tydzień przetestowali poniższe strony internetowe ze słuchaniem. Ma to polegać na tym, że uczniowie na każdej ze stron wykonują 2 (maksymalnie 3) słuchania i zadania do nich. Następnie już w klasie dyskutują po angielsku na temat tego, które strony internetowe im się podobały i dlaczego oraz jakie słuchania wykonali i co o nich myślą. Swoje wnioski mogą zapisać w poniższej tabeli.
 

Strona WWW Czego słuchałem/
słuchałam?
Co o tym myślę? Opinia o stronie
WWW
https://www.elllo.org/      
https://learnenglishteens.britishcouncil.org/skills/listening      
https://agendaweb.org/listening-exercises      


5. Propozycja
Zachęćmy uczniów do tego, żeby sami poszukali w internecie intere­su­­­­­­­­jących ich źródeł do słuchania, a nas­­­­­­tępnie zaprezentowali je w klasie (czas – 3 minuty) i opowiedzieli o tym, dlaczego wybrali taki materiał i dlaczego inni uczniowie też mogą z niego skorzystać. Dzięki temu uczniowie będą ćwiczyli słuchanie i mówienie po angielsku oraz krótką prezentację. Jeśli zbierzemy potem wszystkie linki do źródeł, o których będą mówili uczniowie, stworzymy bardzo ciekawy zbiór inspirujących treści. Będziemy mogli je wykorzystać także z innymi klasami. Linki wybrane przez uczniów mogą dotyczyć fragmentów z YouTube, Vimeo, Netflix i nie tylko.

Pytanie trzecie: Jak zmieścić się w czasie z zadaniami i odpowiedziami?
To bardzo często zadawane pytanie. Uczniowie nie są pewni, czy zdążą z zapisaniem swoich odpowiedzi, a nawet, czy zdążą przeczytać polecenie i dobrze je zrozumieć. Gdy zaczynamy przygotowywać uczniów do egzaminu, powinniśmy skupić się przede wszystkim na tym, żeby uczniowie „wyławiali” jak najwięcej z kontekstu słuchania i aby rozumieli jak najwięcej słów-kluczy. Gdy ten etap mają za sobą, przechodzimy do ćwiczenia z nimi zadań i...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy