Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uniqueskills

9 kwietnia 2019

NR 10 (Kwiecień 2019)

Wypowiedź ustna jako doskonała alternatywa dla wszechobecnych testów i kartkówek

0 92

Jestem ogromną przeciwniczką ocen. Uważam, że zabijają piękno, jakie tkwi w procesie zdobywania wiedzy. Lata praktyki pokazały mi, że lwia część uczniów uczy się nie po to, aby być bardziej światłymi ludźmi i mieć satysfakcję z posiadania wiedzy, ale dla ocen lub satysfakcji rodziców. Jednak nie ma sensu, by wylewać żale, bo oceny musimy wystawiać – obliguje nas do tego prawo oświatowe. Warto jednak robić to z głową.

Język, jak sama nazwa wskazuje, służy do komunikacji, a głównym celem uczenia się języka obcego jest komunikowanie z innymi ludźmi. W jaki sposób najczęściej komunikujemy się z innymi? Mówiąc do nich – tyle mówi teoria. Jak wygląda to w praktyce? Niestety, z przerażeniem obserwuję, że wiele lekcji języka obcego to głównie ćwiczenia sprawności pisania, a monitoring uczniowskiej wiedzy odbywa się głównie przy pomocy testów. Uczniowie uczą się „pod testy” i do testów. Dlaczego tak się dzieje? Wielu nauczycieli nie wykorzystuje wypowiedzi ustnych w celu zweryfikowania wiedzy uczniów, zasłaniając się zbyt liczebnymi klasami i małą ilością czasu. Wielu nie radzi sobie z przygotowaniem warunków do zaliczenia ustnego i obawia się kłopotów z utrzymaniem tak zwanej dyscypliny. Gros nauczycieli przyznaje wprost – sprawdzanie prac pisemnych jest wygodniejsze. Naprawdę?

W niniejszym artykule przedstawię pomysły na to, jak przeprowadzić zaliczenie ustne. Jak przygotować do niego siebie i uczniów, by wyjść z tej próby zwycięsko i przede wszystkim zrealizować cel nauki języka obcego – praktycznie wykorzystywać język, aby porozumiewać się ustnie! Wszystkie przedstawione poniżej propozycje są regularnie realizowane przeze mnie zarówno w masowej szkole podstawowej, w której pracuję, jak i szkole językowej, w której jestem metodykiem i lektorem.

Zaliczenia ustne wykorzystuję już w klasie pierwszej i odbywają się po każdym rozdziale w książce. Odpowiednio wcześniej (z tygodniowym wyprzedzeniem) informuję uczniów i rodziców, że danego dnia odbędzie się zaliczenie ustne, które będzie polegało na tym, iż usiądziemy sobie w kole i dzieci będą odpowiadać na pytanie What’s this? Będę im pokazywać karty obrazkowe, z których korzystamy podczas zajęć i które dotyczą konkretnych słówek – i owe słówka wypisuję. Zachęcam rodziców do wspólnego sprawdzenia z dzieckiem wymowy poszczególnych wyrazów, korzystając – na przykład – ze strony //www.macmillandictionary.com/. Przypominam, że uczymy się odpowiadać na pytania całym zdaniem, czyli na przykład: This is a dog. Ja mam zwyczaj informować rodziców o tym, że jestem zobligowana oceniać działania językowe dzieci i owa wypowiedź ustna zostanie przeze mnie oceniona według następujących kryteriów – znajomość słówka w języku angielskim, poprawna wymowa oraz stworzenie pełnego zdania. Podaję też skalę ocen – za sześć i pięć poprawnych odpowiedzi jest ocena bardzo dobra, za cztery poprawne odpowiedzi jest ocena dobra i tak dalej. Wyjaśniam także dzieciom, że usiądziemy w kole i zobaczymy, jak sobie radzą z językiem angielskim, jakie słówka „wskoczyły” im do głowy, a jakie jeszcze nie. Proszę również rodziców o to, aby w domu porozmawiali z dziećmi, dlaczego odbędzie się zaliczenie i jak będzie wyglądało. Ponieważ dla pierwszoklasistów oceny sumujące są abstrakcją, dlatego zawsze dodaję ocenę kształtującą w formie komentarza w dzienniku elektronicznym i obliguję rodziców do zapoznania dzieci z tą oceną. Zazwyczaj wyjaśnienie całej procedury muszę przedstawić tylko raz – przy pierwszym zaliczeniu ustnym. Później tylko informuję o terminie i zakresie zaliczenia i uczniowie już wiedzą, co ich czeka. Polecam z każdym kolejnym zaliczeniem zwiększać liczbę słów o te, które były we wcześniejszych rozdziałach podręcznika. Pozwala to stale utrwalać materiał.
 

Jak przygotowuję się do zaliczenia ustnego?

  1. Na bieżąco wybieram tematy związane z tym, co robimy na lekcjach lub z aktualnymi wydarzeniami w kraju, oraz korzystam z pomysłów uczniów i wybieram tematy zaproponowane przez nich.
  2. Uprzedzam uczniów ustnie o terminie zaliczenia z tygodniowym wyprzedzeniem, informując jednocześnie, co będzie jego tematem i na co będę zwracać uwagę.
  3. Wpisuję termin zaliczenia do dziennika elektronicznego z tygodniowym wyprzedzeniem, zaznaczając, co będzie jego tematem i na co będę zwracać uwagę podczas oceniania.
  4. Z pierwszakami i drugoklasistami siadam na dywanie, pamiętając o krześle dla siebie – muszą mnie widzieć, ze starszymi uczniami siadam na krzesłach w kole.
  5. Przypominam uczniom, w jakim celu jest to zaliczenie. Zaznaczam, że języka obcego używamy do rozmawiania, nie piszemy zdań na kartce i nie podtykamy jej naszemu rozmówcy pod nos, tylko mówimy do niego (zawsze ich to rozśmiesza!).
  6. Przypominamy, że wspieramy się wzajemnie i umożliwiamy każdemu wypowiedź, zapewniając odpowiednie warunki, a przede wszystkim ciszę, bezpieczeństwo i pewność, że mówiący nie zostanie teraz czy później wyśmiany.
  7. Przypominam, że warto słuchać wypowiedzi koleżanki/kolegi, bo w ten sposób można się czegoś nauczyć i wykorzystać to, co usłyszymy w naszej wypowiedzi.
  8. Z ocenianiem wstrzymuję się do wysłuchania ostatniej osoby.
  9. Robię swoje notatki, które później będą mi niezbędne przy podsumowaniu całego przedsięwzięcia oraz przy indywidualnych rozmowach.
  10. Omawiam ogólnie wszystkie wypowiedzi z naciskiem, co było świetne, a nad czym trzeba jeszcze popracować.
  11. Podaję każdemu jego liczbę punktów, np. ktoś bezbłędnie odpowiedział na osiem z dziesięciu zdań, a następnie podaję, jaką ocenę wystawiam za jaką liczbę punktów.
  12. Zapraszam uczniów od trzeciej klasy wzwyż na indywidualne omówienie ich wypowiedzi.
  13. Dziękuję za wspólnie spędzony czas.


Organizacja merytoryczna

Trzecioklasiści są już w stanie przygotowywać dłuższe wypowiedzi i tak – na przykład – przy temacie codziennej rutyny i godzin zapowiadam zaliczenie ustne z opisu swojego dnia. Uczniowie przygotowują na kartkach wypowiedzi ustne, które mogą kilka dni wcześniej dać mi do sprawdzenia. Podczas zaliczenia mogą zerkać co jakiś czas do kartki, żeby nie zgubić wątku, ale nie mogą z niej czytać. Proponuję obowiązkowo osiem zdań, a jeśli ktoś ma apetyt na ocenę celującą, to przygotowuje dwanaście zdań do zaliczenia. W NaCoBeZu („Na co będę zwracać uwagę”) dominuje płynność, utrzymywanie kontaktu wzrokowego, spójność i logika, popr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy