Dołącz do czytelników
Brak wyników

Five o'clock

22 lutego 2018

NR 3 (Luty 2018)

Sprawdzone narzędzia do motywowania uczniów

0 310

Kiedy ostatni raz uczniowie zastanawiali się, do czego język angielski przyda im się w przyszłości? Czy widzą korzyści z poznawania go poza aspektem szkolnym? Jeśli chcemy pomóc im w zbudowaniu większej pewności językowej nie tylko teraz, lecz także w przyszłości, to warto znaleźć sposoby na to, jak motywować uczniów.
 

Dlaczego warto, aby uczniowie czuli motywację?

Często zdarza się tak, że uczniowie uczą się angielskiego od tak długiego czasu, że gdyby zapytać ich, po co się go uczą, to… mogliby mieć problem z odpowiedzią. Uczniowie przechodzą przez liczne etapy nauki, ale niezbyt często zastanawiają się, jakie są ich marzenia językowe, jaka jest ich wizja celu. Często taki cel nauki jest określony jako: sprawdzian, egzamin ósmoklasisty, egzamin gimnazjalny, matura. Nauka odbywa się według schematu z podręcznika, do którego często dołączane są specjalne repetytoria pomagające zdobyć wiedzę do egzaminu i poznać sposoby pozytywnego zdania egzaminu oraz uzyskanie jak najlepszej ilości punktów. Trudniej jest wtedy motywować uczniów do pracy językowej.

Z drugiej strony bardzo dobre jest to, że jest wielu wspaniałych nauczycieli, którzy do tego świata egzaminacyjnego wplatają inne elementy języka tak, aby pokazać, że angielski jest potrzebny nie tylko do zdania egzaminu, ale przede wszystkim do swobodnej komunikacji, i że nauka to proces. 

Gdy uczniowie poznają cel, dlaczego motywacja jest istotna, będzie im łatwiej ustalić swoje cele językowe. Na ich podstawie można popracować, korzystając z habit tracker, pisania codziennego czy kontraktu językowego lub bardziej rozbudowanej opcji jak bullet journal czy project life.

Habit tracker

Nazwałam go Językowym Habit Trackerem, ponieważ nieco dostosowałam jego działanie do potrzeb językowych. Habit tracker to tabela, która pozwala na zapisywanie i obserwowanie określonych nawyków na przestrzeni danego miesiąca. Z powodzeniem można jej używać do wyrabiania nawyku picia odpowiedniej ilości wody, ćwiczeń fizycznych, rozwijania nowego hobby. W szkolnym kontekście idealnie sprawdzi się do postępów w nauce języka angielskiego, a jej działanie jest bardzo proste. Wystarczy, aby uczniowie wybrali kilka rodzajów aktywności, a potem wpisali je w tabelę i codziennie zaznaczali, jak im idzie wykonanie danego zadania, używając poniższej, przykładowej legendy lub tworząc własną. 

Przykład
V – zadanie wykonane,
→ – zadanie przesunięte na następny dzień,
X – zadanie nierealizowane, wstrzymane.

Można też zaznaczać dane partie wykonania zadania kolorami. Wypełniając daną kratkę kolorem, np. zielonym – zadanie wykonane; pomarańczowym – przesunięte; czerwonym – zadanie niezrealizowane, po miesiącu otrzymamy kolorowy obraz tego, jak uczeń daje sobie radę z rozwijaniem danych zadań językowych. Dobór metody na zaznaczanie zależy od preferencji uczniów oraz od indywidualnych ustaleń. 

Bardzo ważny jest dobór odpowiedniego zadania/zadań. Jeśli habit tracker ma działać motywacyjne, to uczniowie z pomocą nauczyciela powinni wybrać wspólnie rodzaj zadań do wykonania. Można też określić, ile czasu dane zadanie ma być wykonywane. 

Oto kilka przykładów grup aktywności językowych, które można wpisać do tabeli:

  • mówienie po angielsku: opowiadanie samemu sobie na głos, jak minął dzień, opisywanie tego, co się dzieje teraz, myślenie na głos o tym, co się będzie działo w przyszłości, przeszłości, opisywanie (pokoju, otoczenia), wyrażanie przypuszczeń po przeczytaniu fragmentu tekstu lub zobaczeniu materiału wideo,
  • czytanie: artykułów po angielsku w wersji drukowanej, anglojęzycznych blogów, etykiet produktów podczas zakupów, książek lub lektur uproszczonych, magazynów związanych z zainteresowaniami danego ucznia, e-booków językowych, poradników dotyczących tego, jak się uczyć języka obcego,
  • pisanie: postów na bloga po angielsku, postów na portal Facebook, SMS-ów po angielsku, notatek codziennych, listy zakupów oraz komunikacja po angielsku na What’s up, Messengerze, pisanie podsumowania każdego dnia (1–2 zdania) po angielsku, krótkich opisów, np. pokoju, domu, otoczenia,
  • słuchanie: podcastów, słuchanek treningowych ze stron internetowych, radia angielskiego online typu BBC lub CNN, nauczyciela w szkole mówiącego po angielsku podczas lekcji angielskiego, materiałów mp3 dołączonych do danego podręcznika klasowego, piosenek (warto korzystać ze sprawdzonego źródła tłumaczeń lub dobrego słownika internetowego np. www.diki.pl – jest bezpłatny),
  • gramatyka: używanie gramatyki w kontekście mówienia, odgrywanie scenek gramatycznych, uzupełnianie ćwiczeń (w wersji papierowej lub online).

Sugestie do tego narzędzia

Dobrze jest dodać do danej aktywności limit czasu, ale taki, aby uczniowie mogli swobodnie dane działanie wykonywać. Przedział od 5 do 15 minut wydaje się być bardzo rozsądny na daną aktywność.

Warto wybrać na początek od 3 do 5 rodzajów zadań, aby uczniowie mogli wdrożyć się w wykonywanie zadań angielskich tak, by była to dla nich motywacja. Stopniowo liczbę zadań można powiększać po konsultacji z uczniami. 

Nie jest konieczne codzienne wykonywanie wszystkich zadań. Można rozpocząć od wykonywania trzech zadań z listy i zmieniać je tak, aby nie były monotonne. Dzięki temu unikniemy szybszej utraty motywacji.

Notatnik językowy – codziennik angielski

To kolejna prosta technika na zwiększenie motywacji uczniów. Polega na tym, że codziennie uczniowie zapisują w języku angielskim to, co wydarzyło się dobrego dla nich lub co dobrego zrobili dla siebie i dla swojego języka angielskiego. Mogą zapisywać to w formie 1–2 zdań dziennie w notatniku lub w kalendarzu. Taki „codziennik angielski” wpłynie za poprawę pisania po angielsku oraz wyrobi nawyk notowania swoich sukcesów. Będzie to także (co) dziennik sukcesów mniejszych
i większych. 

Technikę można stosować, prosząc uczniów, aby: 

  • pisali tylko w danych czasach gramatycznych, np. przeszłych (Past Simple i Past Continuous), przyszłych (Future Simple, Future Continuous) itp.,
  • dodawali wiele przymiotników do swoich zdań, aby je rozbudować, 
  • wpisywali zdania, jakby opisywali dzień kogoś innego, używając he/she,
  • zapisywali swoje cele na następny dzień, a nie tylko to, co się udało w danym dniu,
  • rozszerzyli tabele zapisków codziennych o inne, indywidualne elementy.
Tab. 1. Fragment wypełnionego językowego habit trackera

Habit tracker na miesiąc [...]

1 2 3 4 5 6 ...

Słuchanie podcastu po angielsku

v v v v  

Pisanie wiadomości na FB po angielsku

v v v v  

Prowadzenie codziennika językowego

v v v v v  

Mówienie wieczorem sobie o tym, co działo się danego dnia

v v v v  

Rozmowa po szkole z koleżanką po angielsku

v v v v  
...              

 

Tab. 2. Przykład z wykorzystaniem czasu Past Simple w opisie

Date:

What?

01.03.2018

I had a really good day. I read one chapter of my favourite English book.

02.03.2018

I didn't have English at school today. I met my friend and we studied for the exam together.

03.03.2018

Weekend! I played of lot of computer games and then I visited my grandparents. They told me a lot of stories.

 

Tab. 3. Przykład z wykorzystaniem dodatkowych pól w narzędziu

Date

Day What My feelings My plans

Others

01.03.2018

Thursday I will go tomorrow to the ZOO with my best friends. We will observe many wild animals and we will take a lot of photos. Excited Study English

Call Kasia!

02.03.2018

Friday After school I will go shopping with my mother. I need to have 
a new pair of jeans.
Bored Play with 
my dog

I don't like shopping!

03.03.2018

Saturday I will sleep until 10 A.M. and then 
I will have a big and tasty breakfast.
Happy Play broad 
games

I love 
weekends!

04.03.2018

         

 

Tab. 4. Przykład wypełnionego kontaktu językowego

1.  Przeczytam trzy lektury uproszczone w języku angielskim poziom 3 i opowiem o nim moim znajomym po angielsku.

do 15.05.2018

2. Co tydzień będę w weekend oglądał jeden film z napisami angielskimi i będę wypisywał 
z niego 10 przydatnych słów lub fraz i je używał w mówieniu na głos, a nie w myślach.

do 15.06.2018

3. Obejrzę co tydzień nowy film na YouTube z napisami i napiszę o nim post na FB 
lub zrobię Facebook Live.

do 20.06.2018

4. ...

...

5. ...

...

 

Propozycje

Gdy grupa uczniów dopiero się wdraża, można rozpocząć od notatek w języku polskim, aby nieco wprawić się w działanie. 

Stopniowo można wprowadzić z uczniami słowa i frazy angielskie w kolejnych czasach gramatycznych, a potem testować je w codziennych zapiskach. Każdy tydzień może kłaść nacisk na inne elementy: przykładowo w jednym tygodniu w zapiskach może pojawiać się przewaga przymiotników, w innym przysłówków, a w jeszcze innym przyimków miejsca itp.

Można także nieco rozbudować tabelę, uzupełniając ją o inne pola, np. dzień tygodnia, odczucia, plany na jutro. Kontrakt ucznia ze sobą.

Ciekawym rozwiązaniem, które wspomaga motywowanie uczniów, jest też kontrakt stworzony przez uczniów i podpisany przez nich. Nie chodzi tu o kontakt zachowania klasowego, ale indywidualny kontrakt językowy. 

Każdy uczeń wpisuje w określone miejsce swoje imię oraz to, do czego się zobowiązuje ze swoim angielskim i termin wykonania danego zadania. Taki kontrakt uczeń może zabrać ze sobą do domu i powiesić w widocznym miejscu, kopia może zostać u nauczyciela. Wtedy po pewnym czasie łatwiej będzie sprawdzić, jak dany uczeń realizuje swoje zobowiązania. 
Zakres elementów wpisywanych do kontraktu powinien wynikać z indywidualnych możliwości oraz potrzeb ucznia. Ważne, aby te aktywności zbiegały się z celami językowymi ucznia.

Poniżej kilka przykładów:
Ja, (imię i nazwisko ucznia) wiem, że moim celem jest… (uczeń wpisuje, jaki jest jego najważniejszy cel językowy), np. rozwijanie mówienia po angielsku z moimi przyjaciółmi na tematy nam bliskie i dlatego zobowiązuje się, że:

Wskazówki:

  • Taki kontrakt powinien znajdować się w widocznym miejscu, by uczeń mógł na niego spoglądać codziennie. Dobrze sprawdzi się umieszczenie go na lodówce, koło łóżka lub nad biurkiem. 
  • Dobrze jest co jakiś czas przypominać uczniom o roli kontraktu oraz pytać, jak idzie im jego wykonanie. Być może mają jakieś wyzwania, w których możemy im pomóc? 
  • Możliwe jest rozpisanie większej ilości celów językowych, a potem do nich danych linijek w tabeli kontraktu. 

Cele językowe

Dla motywacji uczniów ważne są cele, ale nie takie ogólnie, jak: „Chcę się nauczyć angielskiego”, „Chcę mówić po angielsku” – tylko bardziej dopracowane, aby łatwiej było zmierzyć rezultat, ocenić go i zaplanować, jak można do niego dojść. Można tego dokonać, używając techniki SMART lub SMARTER.

Co to oznacza? SMART, czyli:

  • S – sprecyzowany, czyli nie tak szeroki, jak opisane powyżej. Precyzja pozwala na lepsze dopasowanie metod i technik pracy. Cel może być krótkoterminowy lub długoterminowy – w zależności od preferencji ucznia. 

Przykład: Chcę nauczyć się swobodniej mówić po angielsku do czasu gdy wyjazdu na wakacje za granicę (w hotelu, na lotnisku, w sklepie). Ważne jest, aby dookreślić, w jakich sytuacjach uczeń ma czuć się swobodniej w mówieniu.

  • M – mierzalny, czyli zapisany w taki sposób, aby łatwo było sprawdzić i zweryfikować stopień jego realizacji. Dlatego tak ważne jest opisanie celu dłuższymi zdaniami – krótsze nie oddadzą całej myśli ucznia i spowodują, że trudniej będzie ocenić, w ilu procentach nastąpiła poprawa. 
  • A – atrakcyjny, czyli interesujący dla ucznia. W powyższym przykładzie cel jest praktyczny, a co za tym idzie – atrakcyjny. To powoduje, że ma się ochotę za nim podążać, bo będzie potrzebny na wakacjach. Jeśli cel wynika z motywacji wewnętrznej ucznia, to jeszcze lepiej, ponieważ nie zostanie narzucony z góry.
  • R – realistyczny. Czy jest możliwe, aby uczeń dokonał takiej zmiany i dopiął swego? Czy będzie to dla niego za trudne, czy za łatwe działanie i zmiana? Najlepiej, aby stopień trudności wynosił n+1, gdzie n – to coś, co uczeń zna, a 1 oznacza „coś więcej”, co trzeba zrobić dodatkowo, ale nie jest aż tak trudne i uczeń może poradzić sobie sam lub z małą pomocą nauczyciela.
  • T – terminowy, czyli osadzony w konkretnym terminie/dacie, np. „do końca maja 2018 roku”. Dzięki temu uczeń i nauczyciel mają wyznaczony termin graniczny. Warto jest założyć zawsze kilka dni więcej, np. 10–12 dni, z uwagi na nieprzewidziane sytuacje losowe, np. chorobę ucznia, chwilową niedyspozycję, sytuację rodzinną itp. Liczba dodatkowych dni jest zależna od liczby dni do zakończenia realizacji celu. Jeśli cel jest długofalowy, np. pół roku, to dni może być więcej. 

Dodatkowo można ująć jeszcze takie elementy:

  • (E) – ekscytujący, czyli ciekawy, bowiem nie ma nic gorszego niż nudny cel. Nawet zwykłe pisa...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Horyzonty Anglistyki"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy